Physiologie.  — H.  J.  Hambukgkr.  ,,Ee)i  nieuwe  vorm  van  samen- 
werking tnssdwn  organen”. 
Gelijk  tuen  weel,  zijn  tot  nii  toe  twee  vormen  van  samenwerking 
tusselien  organen  bekend.  Bij  de  oudst  bekende  speelt  bet  centrale 
zenuwstelsel  een  belangrijke  rol.  Wanneer  men  iemand  onverwacht 
in  den  vingei'  |)rikt,  ti'ekt  hij  snel  de  hand  terng;  er  heeft  een 
samen wei'king  plaats  gehad  tnsschen  de  hnid  van  den  vinger  en 
de  armspieren,  en  wel  door  bemiddeling  van  het  rnggemerg.  Men 
heeft  hier  te  doen  met  een  reflexwerking. 
Voor  eenige  jaren  heeft  men  een  tweeden  vorm  van  samenwer-  ! 
king  tusschen  organen  leeren  kennen  ; daar  gaat  het  niet  door  be- 
middeling van  zenuwen,  maai’  door  bemiddeling  van  den  bloed-  . 
stroom.  De  glandula  thjroidea  bijv.  scheidt  stoffen  af,  die  door  de 
circulatie  door  het  lichaam  gevoerd  woi’den  en  invloed  uitoefenen  i! 
op  stofwisseling  en  groei  van  ver  verwijderde  organen. 
Dal  zenuwen  hier  geen  essentieele  rol  spelen,  blijkt  uit  het  feit, 
ilat  de  glandula  tliyroïdea,  ook  wanneer  zij  van  haar  zenuwen 
gescheiden  en  naar  een  andere  plaats  getransplanteerd  is,  toch  die 
werking  uitoefent.  | 
Onderzoekingen,  die  in  de  alleilaalste  jaren  in  ons  laboratorium 
zijn  uitgevoerd,  hebben  ee)i  nietuoen  derden  vorm  van  samenioerking 
tusschen  organen  aan  het  licht  gebracht'').  Het  uitgangspunt  der 
bewuste  onderzoekingen,  verricht  door  Dr.  R.  Brinkman,  Mej.  E. 
VAN  Dam  en  Dr.  Ij.  Jendrassik,  vormt  een  waarneming  van  0. 
Lokwi.  Deze  was  in  hoofdzaak  de  volgende:  De  n.  vagns  van  een 
geïsoleerd  met  zoutoplossing  doorstroornd  kikvorschhart  werd  eenigen 
tijd  zeer  sterk  ge|)rikkeld,  tot  hel  stilstond.  Dan  wei’d  de  inhoud 
verwijderd  en  in  een  ander  eveneens  geïsoleerd  kikvorschhart 
overgebraclil.  De  bekende  pharmacoloog  uit  Graz  zag  dan,  dat  het 
tweede  hart  dikwijls  in  zijn  beweging  verlangzaamd  werd.  Proeven 
met  den  n.  sympathicns  gaven  dergelijke  resultaten. 
Het  doel  was  nu  in  de  eerste  plaats,  om  de  door  Eoewi  verkregen 
b Vergelijk  mijn  voordracht  bij  de  opening  van  de  Biological  Buildings  of  Mc. 
Gill  University  in  Montreal  (Canada)  in  September  1922.  Zie  ook:  H.  J.  Ham- 
burger. The  increasing  significance  of  permeability  problems  for  tbe  biological  and 
rnedical  Sciences;  tbe  Charles  E.  Dobme  Memorial  Lectures.  First  Course,  lü,  11, 
12  October  1922.  Geliouden  in  Baltimore.  Afgedrukt  in:  Bulletin  of  tbe  Jobns 
Hopkins  Hospital,  June  1923. 
