538 
legbaav”,  want  men  kan  bij  het  zooeven  genoemde  experiment  nog 
de  opmerking  maken,  dat  bij  de  beweging  van  het  tweede  hart 
hydrodj namische  invloeden  een  rol  hebben  gespeeld. 
Derhalve  werd  als  tweede  orgaan  niet  het  hart  van  kikvorsch 
B.  genomen,  maar  de  maag  van  dit  dier. 
Zooals  bekend  is,  heeft  prikkeling  van  den  u.  sympathicus  niet 
slechts  een  versnelling  van  de  hartbeweging,  maar  ook  verlang- 
zaming, ja  zelfs  opheffing  van  de  spontane  maagbewegingen  ten 
gevolge.  Nn  werd  de  vraag  gesteld:  zal  men,  wanneer  de  vloeistof 
nit  het  hart  van  kikvorsch  A in  de  Arteria  gastrica  van  kikvorsch 
B gebracht  wordt,  verlangzaming  van  de  maagbewegingen  van  den 
laatsten  kikvorsch  waarnemen  ? Dat  was,  zooals  de  pioeven  van 
Dr.  Bkinkman  en  Jnffr.  van  Dam  leerden,  inderdaad  het  geval.  Er 
worden  m.  a..  w.  bij  sgmpathicuspfikkeling  van  bet  eerste  hart  stotf'en 
vrijgemaakt,  die  Ojt  de  maagbewegingen  van  den  tnieeden  kikvorsch 
een  rem.menden  invloed  uitoefenen. 
Analoge  verschijnselen  als  bij  prikkeling  van  den  n.  sympalhicns 
wei'den  bij  j)rikkeling  van  den  n.  vagns  waargenomen. 
Zooals  bekend  is  oefent  deze  zenuw  invloed  nit  zoowel  op  de 
maag-  als  op  de  hartbewegingen,  maar  beide  in  tegengestelde 
richting.  Prikkelt  men  den  n.  vagns,  dan  gaat  het  hart,  in  tegen- 
stelling lot  hetgeen  men  bij  prikkeling  van  den  n.  sympathicus  ziet, 
langzamer  kloppen  en  de  maag  trekt  zich  krachtiger  samen.  Der- 
halve werd  de  proef  met  „Crossing  Circnlation”  van  het  hart  van 
kikvorsch  A.  met  de  maag  van  kikvorsch  B.  herhaald,  m.a.  w.  de 
zoutoplossing,  die  nit  het  hart  van  kikvorsch  A.  komt,  wordt  door 
het  bloedvaatstelsel  van  de  maag  van  kikvorsch  B.  gevoerd.  Prikkelt 
men  rui  dezen  n.  vagns  van  kikvorsch  A.,  dan  ziet  men  het  hart 
langzamer  kloppen  en  de  maag  van  kikvorsch  B.  toont  typische 
contracties.  Hier  is  geen  andere  gevolgtrekking  mogelijk,  dan  dat 
bij  vagnspi-ikkeling  van  kikvorsch  A.  uit  het  hart  stoffen  vrijkomen, 
die  in  staat  zijn  de  maag  van  kikvorsch  B.  tol  contractie  te  brengen, 
juist  zooals  dit  het  geval  is  bij  electrische  vagnsprikkeling. 
Wij  hebben  hier  dus  te  doen  met  twee  soorten  van  stoffen,  een, 
die  bij  prikkeling  van  den  n.  vagns,  en  een,  die  bij  prikkeling  van 
den  n.  sympathicus  vrijkomt.  Er  zijn  dns  vagus-  en  sympathicus- 
stotfen . 
Dat  men  inderdaad  met  zulke  stoffen  te  doen  heeft,  kon  direkt 
worden  aangeloond  door  het  feit,  dat  de  zoutoplossing  die  het  hart 
verlaat  nadat  de  vagns  geprikkeld  is,  een  of  meer  sloffen  bevat,  die 
de  oppervlaktespanning  van  de  oorsjuonkelijke  zoutoplossing  ver- 
lagen, stoffen  dns,  die  capillair-actief  zijn.  Daarentegen  vindi  men. 
