668 
van  de  metaalrest  moet  worden  rekening  gehouden.  Het  is  dit  proces, 
dat  wij  in  het  volgende  nader  onder  de  oogen  willen  zien  en  kort- 
heidshalve met  de  uitdrukking  ,, primaire  reactie”  mogen  aanduiden. 
Hiermede  wordt  dus  de  consequentie  onder  oogen  gezien,  dat  de 
dissociatie  van  het  metaal-oxyde  niet  geschiedt  langs  den  directen 
splitsingsweg  M0  = M-}-0,  doch  dat  onder  energie-opneming  eerst 
een  activeering  intreedt,  zich  manifesteerend  als  ionenvorming.  Vanuit 
dien  geactiveerden  toestand  heeft  dan  het  verdere  reactieverloop  plaats. 
Wij  komen  hiermede  geheet  op  de  basis  van  die  theorieën  van 
reactie-snelheden,  welke,  althans  in  bepaalde  gevallen,  getoond  hebben 
opmerkelijke  geldigheid  te  bezitten ; in  het  bijzonder  tot  den  het 
eerst  door  Sv.  Akrhenius')  en  later  o.a.  door  J.  Perrin* *)  in  zijn 
,,Lnmière  et  Matière”  als  algemeen  geldig  voor  elke  reactie  ge- 
stelden ,,activeering8”-grondslag. 
In  het  verdere  deel  wordt  een  enkele  grond  aangevoerd  voor  het 
aannemen,  dat  het  afgescheiden  electron  aan  de  zunrstofrest  zoude 
worden  gebonden.  Dit  kan  men  echter  als  een  tweede  stadium 
beschouwen,  hetwelk  wij  in  het  nadere  onderzoek  der  primaire 
reactie  buiten  beschouwing  laten  (zie  ook  p.  670  onderaan). 
Wij  weten  uit  de  onderzoekingen  van  J.  Fraeck  omtrent  de  botsingen 
van  langzame  electronen  in  electro-positieve-  en  edel-gassen,  dat 
negatieve  electronen  door  zuurstof  worden  gebonden,  daarentegen 
bij  voldoenden  energie-toe\  oei-  door  het  electropositieve  atoom  kunnen 
worden  afgestaan.  Evenzoo  is  het  denkbaar,  dat  een  gedeeltelijk 
gebonden  electron,  hetwelk  door  ,,critische”  energie-toevoer  [waar- 
mede kortheidshalve  moge  aangeduid  worden  de  onderste  grens  van 
energie-toevoer,  noodig  om  de  primaire  reactie  tot  stand  te  brengen] 
met  geringe  snelheid  ter  beschikking  komt,  aan  het  zunistof-atoom 
wordt  gebonden. 
d.  loniseeringspotentiaal 
Voor  de  losmaking  van  een  electi-on  uit  een  vrij  metaalatoom  is, 
zooals  men  weet,  de  ioneeringspotentiaal  van  den  damp  een  be- 
slissende grootheid.  Waar  er  nu  reden  is  om  aan  te  nemen,  dat  de 
primaire  reactie  in  de  gasphase  plaats  vindt*),  willen  wij,  in  verband 
met  de  sub  c gegeven  opvatting  omtrent  de  primaire  reactie,  aller- 
‘)  Sv.  Aerhenius.  Zeitschr.  f phys.  Chem.,  4,  226  (1889). 
*)  J.  Perrin,  Ann  d.  Phys.  11,  5 (1919). 
*)  Alle  metaalcarbonaten  of  oxyden  der  alkaliën  en  aardalkaliën  zijn  bij  de  aan- 
gegeven reactietemperaturen  sterk  of  merkbaar  vluchtig.  De  verdamping  wordt  bij 
de  dissociabele  carbonaten  bevorderd  door  het  ontstaan  der  oxyden  in  moleculaire 
verdeeling  (vorming  in  ,statu  nascendi’’  en  meevoering  door  den  gasstroom).  De 
paralleliteit  tusscben  cyaneeringstemperatuur  en  vluchtigheid  der  carbonaten  resp. 
oxyden  is  opvallend. 
