669 
eerst  bepi'oeven  iii  hoeverre  de  ioniseeringspotenliaal  ook  it)  de 
cjaneerings-reactie  tot  uitdrukking  kan  worden  gebracdit.  Wij  be- 
rekenen daartoe  volgens  onderstaande  tabel  de  waarden  der  groot- 
heid — , waarin  F de  ioniseeringspotentiaal  der  vrije  alkali-  resp. 
aardalkali-atomen  voorstelt,  terwijl  voor  7’  de  reactietemperatuur 
der  cyaneering  is  ingevuld  ‘).  Men  ziet  uit  rij  4 der  tabel,  dat  men 
V 
voor  — overal  dezelfde  orde  van  grootte  vindt. 
Rij 
1 
Metaal 
Li. 
Na. 
K 
Rb. 
Cs. 
Mg. 
Ca. 
Sr. 
Ba. 
2 
Reactie-temp.  in  °K(T) 
1370 
1200 
1100 
970 
870 
2100? 
1900 
1670 
1320 
3 
lonisatie-potent.  in  volts  (H) 
5.4 
5.1 
4.3 
4.2 
3.9 
7.6 
6.1 
5.7 
5.2 
4 
f,03 
4.2 
4.2 
4.0 
4.2 
4.3 
3.2? 
3.2 
3.4 
3.9 
5 
Aanslagspanning  V"  in  volts 
1.84 
2.09 
1.60 
1.55 
1.38 
2.70 
1.88 
1.79 
1.56 
6 
V-  V" 
j . 103 
2.5+ 
2.5 
2.5— 
2.7 
2.86 
2.3? 
2.2 
2.3 
2.7 
Gezien  de  zeer  uiteenloopende  omstandigheden  moet  de  overeen- 
stemming zelfs  merkwaardig  genoemd  worden,  te  meer  waar  ook 
i op  theoretischen  grond  een  scherp  gedefinieerde  reaclietemperatuur 
1 niet  mag  worden  verwacht. 
^ e.  Dislocatie-potentiaal. 
I Door  den  ioniseeringspotentiaal  wordt  de  energie  bepaald,  welke 
I noodig  is  om  een  ,, buitenste”  electron  van  een  metaalatoom  uit  een 
j normale  baan  volledig  af  te  scheiden.  Waar  wij  sub  c tot  de 
j opvatting  kwamen,  dat  in  de  verbinding  het  betreffende  electron  in 
! een  abnormale  baan  aanwezig  is,  ligt  de  conclusie  voor  de  hand, 
dat  niet  V , maar  een  kleinere  grootheid  F — V'  een  maatstaf  kan 
geven  voor  de  critische  energie-toevoer,  waarin  V'  het  energiever- 
schil  bepaalt  van  het  electron  in  de  abnormale  baan  der  verbinding 
ten  opzichte  van  het  in  het  vrije  metaalatoom  in  de  normale  baan 
verkeerend  electrou.  Noemen  wij  V'  kortheidshalve  dislocatie-poten- 
tiaal, het  in  de  abnormale  baan  verkeerend  electron  gedisloqueerd 
electron. 
1)  De  opgave  van  de  reactietemperatuur  van  GaO  is  ontleend  aan  een  mede- 
deeling  van  P.  ScHLaPFEU  (Schweiz.  Chem.  Ztg.  1919,  Heft  29/30),  de  waarden 
der  ioniseeringspotentiaal  zijn  aan  een  samenvattende  mededeeling  van  J Franck 
(Phys.  Zeitschr.  22,  413  (’21)  ontleend. 
