684 
zij  niet  enkel  liel  beloop  bij  kleine  concentralies,  maar  liet  geheele 
beloop  der  isotherme  in  aanmerking  nemen  kan.  Eindelijk  heeft  zij 
het  voordeel,  dat  zij  zich  niet  van  te  voren  vast  legt  in  een  voor-  j 
opgevatte  meening  over  de  heden  ten  dage  meest  nog  niet  zeker  I 
op  te  lossen  vraag,  van  welken  aard  het  sorptie- verschijnsel  is 
(vaste  oplossing,  echte  oppervlakte-adsorplie,  dissocieerbare  chemische 
verbinding;  of  twee  of  drie  dezer  mogelijkheden  tegelijkertijd).  Wel 
verzamelt  de  gelijktijdige  bepaling  der  beide  curven  een  voor  de 
beantwoording  dezer  vraag  gewichtig  feitenmateriaal,  waarmede  elke 
theorie  rekening  te  houden  heeft. 
2.  Proefnemingen.  j 
De  zuiverste  dierlijke  kool  van  Merck  werd  voor  het  onderzoek  ! 
gebruikt.  Deze  werd  in  luchtdrogen  toestand  in  een  wijdmonds- 
stopflesch  gebracht;  haar  watergehalte  werd  door  3 uur  drogen  j 
bij  230°  C.  bepaald.  Het  is  niet  buitengesloten,  dat  op  deze  wijze 
het  watergehalte  iets  te  hoog  gevonden  wordt,  daar  de  kool  wellicht 
door  oxjdatie  iets  aan  gewicht  verloren  heeft.  Als  bij  alle  hj^gro- 
skopische  stoffen  van  dezen  aard  blijft  het  eenigermate  arbitrair,  i 
men  als  ,, droge”  stof  aanneemt.  1 
Voor  de  bepaling  der  sorptie-ivarrnten  werden  hoeveelheden  van  | 
5 tot  J2  gram  kool  in  luchtdrogen  toestand  afgewogen,  wat  ge-  j 
makkelijk  nauwkeurig  geschieden  kan,  daar  in  dezen  toestand  de  | 
stof  niet  bijzonder  hygroscopisch  is;  geheel  droog  laat  de  kool  zich  j 
niet  goed  nauwkeurig  afwegen.  In  kristalliseerschalen  werden  deze  | 
monsters  kool  in  exsiccatoren  boven  zwa\  elzuurwater-mengsels  van 
verschillende  sterkte  gebracht  en  gewacht  tot  bij  benadering  even-  | 
wicht  was  ingetreden.  Op  deze  wijze  werden  monsters  kool  verkre-  ! 
gen,  waarin  het  water  zeer  gelijkmatig  verdeeld  is.  Waar  het  water-  j 
gehalte  der  luchtdroge  kool  bekend  was,  levert  ‘de  gewichts-toename 
of  afname  van  het  monster  kool  zijn  watergehalte  bij  de  bekende 
dampspanning. 
Deze  kool  werd  in  een  glazen  buis  gebracht,  die  met  een  nauw- 
sluitenden  caoutchouc  stop  gesloten  en  in  een  met  water  gevuld 
calorimetervat  geplaatst  werd.  De  proeven  geschiedden  in  een  kamer, 
waarin  de  temperatuur  bijzonder  constant  was.  Nadat  temperatuurs- 
even  wicht  ingei  reden  was,  werd  de  gang  van  den  thermometer 
gevolgd;  dan  werd  de  inhoud  van  de  buis  in  het  water  van  het  calori- 
melervat  geledigd  en  werd  wederom  de  temperatuui-  vervolgd.  De 
warmte-ont wikkeling  nam  na  2 — 4 minuten  niet  aantoonbaar  meer  toe.  I 
