686 
eeiiigermale  te  besch lijven.  Hoe  grooter  het  aantal  paraoïeters,  des 
te  meer  willekeur  is  er  in  de  berekening  van  het  differentiaalquotient 
Fig.  1. 
Maar  dit  laat  zich  voorloopig  al  wel  zeggen,  dat  de  curve 
dW 
begint  met  —jr  = 75  cal.,  dan  vrij  sterk  afneemt,  en  wel  op  een 
wijze,  die  vrijwel  overeenkomt  met  het  beloop  dezer  grootheid  bij 
de  mengwarmten  (van  zwavelzuur  of  phosphorzuur  met  water). 
Bij  / = 0,10  a z=0,15  begint  zij  een  eenigermate  constante  (zij  het 
ook  langzaam  afnemende)  waarde  aan  te  nemen,  die  ongeveer 
23  cal.  bedraagt,  om  dan  voorbij  / = 0.65  weer  sterk  te  dalen  en 
naar  nul  te  convergeeren. 
Het  ware  zeer  belangrijk  ook  de  voluumcontractie  bij  de  water- 
opneming  te  vervolgen;  immers,  waar  bij  opzwelbare  en  bij  mengbare 
stoffen  de  verhouding  (-^)  altijd  van  dezelfde  grootte-orde  bleek 
V ^ Ji=o 
te  zijn  (tusschen  10  eri  30  X 10-^),  ware  het  gewichtig  na  te 
gaan,  welke  de  grootte-orde  van  dit  quotiënt  bij  dierlijke  kool  zou 
wezen.  Ongelukkigerwijze  is  het  niet  mogelijk  deze  voluutncontrac- 
ties  te  bepalen,  daai’  kool  vermoedelijk  wel  op  elke  pyknometer- 
vloeistof  adsorbeeiend  werkt,  althans  in  watervrijen  toestand. 
De  vrije  energie  bij  de  sorptie  berekent  men  het  beste  uit  de 
dampspanning  van  het  water  bij  verschillende  sorptie-graden.  Deze 
dampspanningen  heb  ik  niet  direct  bepaald,  maar  indirect,  volgens 
de  methode  Gay  Lussac-van  Bemmei.en  (door  de  stof  tot  gewichtscon- 
stanfie  met  zwavelzuur-wafer-mer)gsels  van  bekende  sterkte  in  even- 
wicht te  laten  komen).  Daarbij  bleek  het  opnemen  en  het  verlies  van 
