I 
689 
opzwellende  stoffen.  B.achmann '),  die  vóór  mij  leeds  een  isotlierme 
van  kool  en  water  bepaalde,  \ond  bij  kokoskool  een  maximale 
wateropneming  1 = 0.25.  Berl  en  Andress ’)  vonden  bij  hunne  kool 
I ook  een  belangrijk  kleiner  getal  dan  ik  bij  de  mijne, 
j De  verkregen  dubbel-S-vormige  curve  der  isotlierme  is  praktisch 
j van  denzelfden  vorm  als  die,  welke  van  Bemmelen  bij  gelen  van 
j kiezelzuui'  en  van  ijzerhydroxide  waargenomen  heeft.  Het  vlakke 
stuk  komt  daar  overeen  met  het  stuk  der  curve,  waarin  het  anders 
I doorzichtige  gel  opaak  wordt. 
i 3.  Vergelijking  van  vrije  energie  en  loarmte-ejfect. 
I Een  eenvoudige  vergelijking  der  curven  fig.  1 en  fig.  2 toont, 
\ dW 
I dat  -p-  en  log  h een  analoog  beloop  als  functie  van  i moeten  hebben. 
! Beide  curven  hebben  een  bijna  horizontaal,  bijna  rechtlijnig  (lang- 
I zaam  dalend)  stuk  tusschen  * = 0.10  en  i = 0.60  a 0.65;  beide 
j curven  hebben  daarvoor  en  daarna  het  beloop  als  bij  vloeistoffen, 
j die  zich  onder  sterk  warmte-effect  met  water  mengen.  Door  graphische 
dW 
bepaling  van  het  differentiaalquotient  -pr-  laat  zich  dit  schatten  voor 
eenige  waarden  van  i,  waarvoor  log  h bekend  is.  Zoo  vind  ik: 
1252  , A, 
(ciW\  (dlV\ 
i 
h 
V di  /,  V di  4 
0.027 
0.083 
i 37  cal 
11  cal 
0.057 
0.278 
j 12  „ 
20  „ 
0.157 
0.410 
1 ” 
8 „ 
0.362 
0.517 
4 , 
4 „ 
0.491 
0.596 
) 
( 6 „ 
4 „ 
0.631 
0.721 
5 „ 
5 
0 687 
0.853 
) 
i 3.5  „ 
6 „ 
0.867 
0.962 
> 
Dat  zijn  slechts  grove  schattingen.  Maar  zij  laten  toch  met  vol- 
doende waarschijnlijkheid  zien,  dat  in  het  groote  middenstuk  der 
curve  (van  / = 0.05  tot  / = 0.80)  de  verandering  der  vrije  energie 
h Zeitschr.  f.  anorgan.  Chemie  100,  p 32  (1917). 
Zeitschr.  f.  angewandte  Chemie  1921.  Bd.  I. 
