716 
tijd  (Ie  geslaclitsrijpheid  is  iiigetiedeii,  is  dit  van  liet  brunette  type 
nog  sleclits  in  42.8  “/o  geval.  Zooals  echter  uit  de  kromme,  en 
uit  Tabel  N".  III  blijkt,  ligt  het  begin  der  variabiliteitskromme 
voor  beide  typen  in  het  10^  jaar,  bij  de  brunetten  begint  deze 
bij  lü  jaar  en  5 maanden,  bij  de  blondinen  bij  10  jaar  en  4 maan- 
den. Voor  beide  groepen  is  dus  wat  men  kan  noemen  de  drempel- 
leeftijd  der  geslachtsrijpheid  gelijk.  Na  dit  begin  stijgt  echter  de 
kromme  voor  het  blondine  type  sneller  dan  voor  het  brunette.  Ook 
het  eind  der  normale  variabiliteit  is  voor  beide  typen  gelijk,  en  ligt 
in  het  18e  jaar. 
Het  juiste  verschil  tusschen  beide  groepen  blijkt  uil  de  volgende 
gemiddelden,  die  wederom  met  inachtneming  ook  der  maanden  be- 
rekend zijn  : 
gemiddelde  leeftijd  der  menarche  bij  blondinen  ; 13  jaar,  5 maan- 
den, 17  dagen, 
bij  brunetten  : 14  jaar,  4 maanden,  5 dagen. 
Dit  maakt  dus  een  verschil  tusschen  beide  typen  van  ruim  tien 
maanden. 
Een  dergelijk  verschil,  en  nog  wel  in  een  richting  tegenovergesteld 
aan  die  welke  ik  vermoed  had,  is  zeer  opmerkelijk.  Daar  het  hier 
twee  groepen  van  personen  betreft,  die  onder  gelijke  omstandig- 
heden leven,  en  dus  uitwendige  factoren  die  op  de  menarche  van 
invloed  kunnen  zijn  niet  in  aanmerking  komen,  moet  dit  verschil 
geheel  en  al  als  het  gevolg  van  een  inwendigen  factor  beschouwd 
worden.  En  als  zoodanig  kan  alleen  de  rasfactor  gelden.  Het  licht- 
oogige  deel  onzer  bevolking  behoort  in  ’t  algemeen  tot  het  ras  dat 
het  noordelijk  deel  van  Europa  bevolkt,  den  Homo  nordicus,  terwijl 
het  bruinoogige,  dat  blijkens  mijne  indertijd  uitgevoerde  onderzoe- 
kingen voor  ongeveer  een  derde  aan  de  samenstelling  van  het  Neder- 
landsche  volk  deelneemt,  tot  het  Midden-Europa  bewonende  ras 
— den  Homo  alpinus  — behoort  'j. 
Het  schijnt  dus  dat  een  geringer  ontwikkeling  van  het  pigment 
met  een  versnelling  van  de  geslachtelijke  ontwikkeling  gejiaard  gaal. 
De  betrekking  tusschen  beide  verschijnselen  is  echter  niet  zoo  een- 
voudig, hetgeen  reeds  daaruit  volgt,  dat  de  gemiddelde  leeftijd  der 
h Dit  later  optreden  der  menarche  bij  het  brunette  type,  had  ook  reeds 
de  aandacht  getrokken  van  een  der  artsen  in  Zeeland,  aan  wien  ik  een  aan- 
tal gegevens  dank.  Hij  maakte  er  mij  in  ’t  bijzonder  opmerkzaam  op.  Ook  een 
gymnastiekleerares,  die  mij  eveneens  een  groot  aantal  gegevens  verstrekte,  zeide 
mij,  met  dit  verschil  tusschen  het  blondine  en  brunette  type,  zeer  goed  bekend  te 
zijn.  Hierin  vindt  vermoedelijk  ook  een  verklaring  het  verschil  van  ongeveer  een 
jaar  tusschen  de  gemiddelde  menarche  der  bevolking  van  Berlijn  en  München. 
