717 
inenarclie  bij  de  zooveel  slerker  gepigiuenteei'de  Jodinnen,  vroeger 
is  dan  bij  de  blondinen.  De  acti veering  van  de  geslacbtssfeei-  bij  het 
zich  ontwikkelende  individu  is  van  zeer  vele  momenten  afhankelijk. 
En  men  moet  ten  opzichte  van  het  aan  het  licht  getreden  verschil 
aan  de  mogelijkheid  denken,  dat  de  i'asfactor  die  hierbij  werkzaam 
is,  niet  van  physiologischen,  doch  van  |)Sjchologischen  aard  is.  Het 
blonde,  zoowel  als  het  brunette  meisje,  heeft,  dit  blijkt  uit  mijn 
onderzoek,  na  het  bereiken  van  den  leeftijd  van  10  jaar  en  6 maan- 
den den  drempel  leeftijd  der  geslachtsrijpheid  overschreden  (Later  zal 
blijken  dat  dit  evenzoo  voor  het  joodsche  meisje  geldt).  De  lijd,  die 
voor  eik  individu  uog  verloopt  tnsschen  dezen  leeftijd  en  de  acti- 
veering  der  geslachtsfuncties,  wordt  bepaald  dooi-  een  aantal  uit- 
wendige en  inwendige  factoren.  En  onder  deze  laatste  moet  ook 
plaats  gelaten  worden  voor  den  psjchischen  factor,  die  op  zijn  beurt 
weer  van  de  raspsyche  afhankelijk  is. 
Tot  zoover  over  den  gemiddelden  leeftijd  der  nienarche  bij  onze 
bevolking  in  het  algemeen.  Ik  ga  nn  o\'er  tot  de  mededeeling  van  een 
resultaat  van  mijn  onderzoek,  dat  even  verrassend  als  onverwacht  was. 
Het  had  bij  de  bewerking  van  mijn  materiaal  mijn  aandacht 
getrokken  dat  de  oudere  personen  die  daarin  voorkwamen,  niet 
zelden  zich  door  een  laat  optreden  der  menarche  kenmerkten.  Deze 
waarneming  deed  de  vraag  rijzen,  of  de  menarche  gedurende  de 
laatste  decenniën  een  verandering  ondergaan  zou  kunnen  hebben  in 
dien  zin,  dat  bij  de  jongste  generatie  de  geslachtsrijpheid  gemiddeld 
op  jeugdiger  leeftijd  begint  dan  bij  de  voorafgaande  generaties. 
Ik  heb  getracht  langs  twee  wegen  een  antwoord  0|»  deze  vraag 
te  vinden.  In  de  eerste  plaats  verzamelde  ik  uit  mijn  materiaal  de 
gegevens  die  betrekking  hadden  op  personen  geboren  vóór  1880,  en 
berekende  hiervan  den  gemiddelden  leeftijd  der  menarche.  In  de  tweede 
plaats  trachtte  ik  gegevens  te  verkrijgen  omti-ent  de  inenarclie  bij 
moeder  en  dochters.  Vooral  dit  laatste  is,  gegeven  het  feit  dat  slechts 
een  kleine  minderheid  der  vrouwen  het  leeftijdsjaar  der  menarche 
nauwkeurig  kan  opgeven,  gezwegen  dus  van  een  detailleering  wat 
de  maand  betreft,  zeer  moeilijk.  Toch  is  het  mij  gelukt  ook  van 
zulke  gegevens  een  aantal  te  verzamelen.  Langs  beide  wegen  was 
het  resultaat  van  het  onderzoek  gelijkluidend  en  zeer  verrassend. 
Het  blijkt  toch,  dat  de  menarche,  bij  wat  men  ten  opzichte  der 
geslaclitsrijpheid  kan  aanduiden  als  de  jongste  generatie,  aanzienlijk 
is  vervroegd.  Na  mededeeling  der  feiten  kom  ik  op  oorzaak  en 
beteekenis  van  dit  feit  terug. 
Beginnen  wij  met  de  menarche  bij  vrouwen  geboren  vóór  1880. 
In  mijn  materiaal  bevonden  zich  daarvan  98  gegevens  der  menarche 
