724 
feit,  dat  gedurende  de  eigenlijke  zomermaanden  de  frequentie  on- 
geveer gelijk  blijft  aan  die  in  Mei. 
De  stijging  der  frequentie  in  December  en  Januari  kan  misschien 
als  ’t  gevolg  beschouwd  worden  van  de  kunstmatige  hoogere  tem- 
peraturen waaraan  het  organisme  is  blootgesteld. 
Zooals  in  den  aativaug  dezer  mededeeling  reeds  vermeld  is,  heb 
ik  ook  van  165  jodinnen  gegevens  over  den  leeftijd  der  menarche 
kunnen  verzamelen.  Uit  den  aar'd  der-  zaak  hebben  deze  bijkans 
uitsluitend  betrekking  op  bewoonsters  van  grootere  steden.  De  onder- 
staande Tabel  VII  geeft  een  overzicht  over  de  frequentie  volgens 
het  leeftijdsjaar,  in  absolute  getallen  en  in  procentsgewijze  verhou- 
ding, die  door  de  kromme  A in  figuur  1,  verduidelijkt  wordt. 
TABEL  Vil. 
Leeftijd 
Aantal. 
Procent. 
Leeftijd. 
Aantal. 
Procent. 
9 jaar. 
1 
14  jaar. 
30 
18.1 
10  „ 
3 
1.8 
15  „ 
n 
10.3 
11  » 
20 
12.1 
16  „ 
9 
5.4 
12 
43 
26.- 
n „ 
2 
1.2 
13  „ 
39 
23.6 
18  „ 
1 
Naar  aanleiding  dezer  tabel  zij  het  volgende  opgemerkt.  In  de 
drie  gevallen  onder  het  10*^  jaar  gerangschikt,  traden  de  eerste 
menses  op  in  de  tweede  helft  van  dit  leeftijdsjaar  (10  jaar  7 maanden, 
10  j.  9 m.  en  lOj.llm.).  De  variatiekromme  der  menarche  begint 
dus  bij  de  joodsche  meisjes  op  gelijken  leeftijd  als  bij  de  niet-joodsche. 
Wel  is  waar  kwam  ook  een  geval  voor  waarin  de  menarche  reeds 
op  negenjarigen  leeftijd  verscheen,  doch  dit  geval  — 9 j.  lm.  — is 
door  een  interval  van  anderhalf  jaar  van  het  eerstvolgende  gescheiden, 
en  moet  dan  ook  als  een  uiting  van  abnormale  vroegrijpheid  be- 
schouwd worden.  Ook  voor  de  joodsche  bevolking  geldt  dus  het 
midden  van  het  10®  jaar  als  de  drempel  van  den  geslachtsrijpen  leeftijd. 
Ik  leg  er  nogmaals  nadruk  op  dat  wij  dezen  leeftijd  nu  bij  verschil- 
lende groepen  hebben  kunnen  vaststellen.  Daaiunede  is  een  criterium 
gegeven,  om  in  elk  bijzonder  geval  vast  te  stellen  of  men  te  doen 
heeft  met  een  werkelijk  praemature  ontwikkeling,  of  met  een  normaal, 
zij  hel  dan  ook  snel  ontwikkelingsproces.  Een  menarche  na  den 
leeftijd  van  tien  en  een  half  jaar,  is  een  normale  gebeurtenis. 
