728 
lariteit?  Wanneer  wordt  die  gedetermineerd?  De  experimenten,  ter 
oplossing  van  deze  vraag,  verrichtte  ik  op  larven  van  rana  esculenta 
en  van  triton  alpestris  in  het  Zoölogisch  Instituut  der  Universiteit 
te  Freiburg  i.Br.  (Directeur:  Geheimrat  Prof.  Dr.  H.  Spemann). 
In  de  eerste  plaats  werd  nagegaan,  of  er  ontwikkelingsstadia  be- 
stonden, waarbij  de  polariteit  van  de  trilhaarcel  omkeerbaar  is, 
d.w.z.  waarbij  men  de  trilhaarcellen  kan  dwingen  in  een  andere 
dan  de  normale  richting  te  gaan  slaan. 
Door  middel  van  tijne  glasnaalden  werden  ectodermstukjes  om- 
sneden, losgemaakt  van  hun  onderlaag,  en  na  180°  of  90°  gedraaid 
te  zijn,  weer  tot  vergroeiing  gebi’acht.  Na  het  genezen  van  de  wondjes, 
hetgeen  verbazend  vlug  geschiedt,  werd  de  trilslagrichting  bepaald 
door  de  lai’ven  te  onderzoeken  in  water,  waarin  kleurstof  korreltjes 
gesuspendeerd  waren.  Een  nadeel  van  deze  weikwijze  bleek  te  zijn 
het  spoedig  geheel  onzichtbaar  worden  van  de  wondrandjes,  waar- 
door men  de  controle  verliest  over  de  niigebreidheid  van  de  omge- 
keerde gebieden.  Daarom  heb  ik  toen  gebruik  gemaakt  van  de 
door  W.  Vogt')  ingevoerde  methode,  waarbij  ectodermgebieden 
van  vitaal  gekleurde  en  van  ongekleurde  larven  omgeruild  worden. 
Nadat  eerst  was  vastgesteld,  dat  vitale  kleui-ing  met  nijlblauwsnlfaat 
de  trilhaarbeweging  niet  schaadde,  heb  ik  in  het  vervolg  van  twee 
even  oude  larven  er  ééne  gekleurd  en  de  andere  niet.  Van  deze 
larven  werden  nu  ectodermstukjes  van  een  zeer  bepaalden  vorm 
en  bij  beide  even  groot,  losgepraepareerd  en  omgeruild.  In  de 
transplantaten  blijft  de  kleur  zeer  goed  gelocaliseerd,  ze  diffundeert 
niet  en  stelt  ons  in  staat  dagen  lang  de  grenzen  van  het  implantaat 
te  herkennen.  Bovendien  kan  men  aan  den  vorm  van  het  implantaat 
zien,  hoe  het  oorspronkelijk  heeft  gelegen  en  welke  dus  de  richting 
van  den  trilhaarstroom  onder  noi-male  omstandigheden  zou  zijn  ge- 
weest. Zondei-  de  verschillende  proeven  nu  elk  afzonderlijk  te 
beschrijven,  worde  hier  slechts  de  einduitkomst  van  alle  experimenten 
in  het  kort  medegedeeld.  ■ 
Het  bleek,  dat  de  eenmaal  met  trillen  begonnen  trilhaarcel  er  j 
niet  meer  toe  gebi-acht  kan  worden  om  in  andere  richting  te  gaan  [ 
slaan.  In  verkeerde  richting  iiigeplante  ectodermstukjes  behielden  j 
hun  oorspronkelijke  trilslagrichting  dagen  lang,  ja,  tot  het  verdwij-  i 
nen  der  trilhaarcellen  uit  de  epidermis  toe.  Zelfs,  voordat  de  tril-  I 
haalbeweging  is  begonnen,  is  de  richting,  waarin  ze  zal  plaats  j 
vinden,  reeds  vastgelegd.  Worden  ectodermstukjes  uren  voor  het  i 
optreden  der  trilhaarbeweging  180°  omgekeerd,  dan  blijken  latei-  de  j 
‘)  W.  VoGT.  Verhandl.  deutsch.  zoolog.  Gesellsch.  Bnd.  27.  Sept.  1922.  blz.  49  : 
