729 
trilhaarcellen  juist  in  tegengestelde  richting  te  trillen  dan  onder 
normale  oinstandiglieden.  Een  uitzondering  vormen  evenwel  de  aller- 
jongsle  ontwikkelingslijdperken.  Het  bleek,  dal  men  bij  blastulae  en 
beginnende  gastrnla-stadia  het  blastuladak  resp.  ectoderm- lapjes  kan 
oinkeeren,  zonder  dat  dit  van  invloed  is  op  de  trilslagrichting, 
wanneer  later  zulke  larven  met  haar  trilhaarbeweging  beginnen. 
Bij  de  genoemde  jonge  stadia  is  dus  de  celpolariteit  nog  niet 
vastgelegd.  Het  is  uit  de  proex'en  verder  gebleken,  dat  de  deter- 
mineering  plaats  vindt  tijdens  de  gasrrnlalie.  Indien  de  blastoporus 
zich  nog  voordoet  als  een  recht  of  licht  halvemaan  vormig  spleetje, 
is  de  toekomstige  ectodermale  trilhaarcel  nog  indifferent.  Maar  zoodra 
de  blastoporus  hoefijzervoiunig  eii  later  rond  geworden  is,  is  omkee- 
ring  van  eclodeimi  zonder  omkeering  der  toekomstige  trilslagrichting 
niet  meer  mogelijk. 
De  deterrninatie-periode  voor  de  polariteit  der  efddeiunale  trilhaarcel 
valt  dus  in  het  jongste  gastruiatie-tijdperk. 
Een  tweede  vraag  was  nu,  of  de  determinatie  der  celpolariteit 
samen  viel  met  de  orgaandeterminatie. 
I Daartoe  werden  lapjes  praesumptieve  epidermis  en  praesumpiieve 
j raedullairplaat  omgewisseld  bij  zeer  jonge  larven  en  met  nauwkeurig 
j in  acht  nemen  van  de  ooi-sproiikelijke  ligging  (vitale  kleuring)  gelet 
I op  de  later  zich  ontwikkelende  trilljaarbeweging.  In  het  kort  gezegd, 
I verkreeg  ik  de  volgende  uitkomst.  Wanneep-  na  de  operatie  lai-ven 
I ontstonden  met  normaal  ontwikkelde  medullairplaat  (waarvan  dus 
! een  deel  uit  praesumptieve  epideimiis  was  gevormd)  en  met  normaal 
j gevormde  epidermis  (waarvan  dus  een  deel  uit  praesumptieve 
j medullairplaat  was  ontstaan),  dan  vertoonden  die  larven  normale 
trilslagrichting.  D.  w.  z.  de  ti'iihaarcellen  hebben  zich  niet  ontwikkeld 
overeenkomstig  haar  herkomst  (niet  ,,herkiinftsgemasz”),  maar  in 
aansluiting  aan  haar  nieuwe  omgeving  (,,orlsgemasz”).  Wanneer  de 
orgaan-determinatie  nog  niet  tot  stand  gekomen  is,  is  de  trilslag- 
richling  nog  te  beïnvloeden  door  de  omgeving.  Maai',  ontstonden 
abnormale  larven  met  defecten  van  de  medullairplaat  of  met  medul- 
iairplaatstnkjes  in  epidermisgebied,  dan  bleek  de  trilslagrichting 
zich  op  de  implantaten  ontwikkeld  te  liebbeii  overeenkomstig  de 
herkomst  der  implanlaten  en  niet  door  de  uienwe  omgeving  be- 
irivloed  te  zijn. 
Deze  experimenten  schijnen  er  dus  op  te  wijzen,  dat  het  deter- 
mineeren  van  de  celpolariteit  en  van  de  orgaanvorineiide  functie  óf 
gelijktijdig  geschieden  óf  althans  met  zeer  gering  tijdsinterval. 
Nii  mag  evenwel  niet  worden  vergeten,  dat  de  orgaandeterminatie 
in  liet  ectoderm  niet  overal  gelijktijdig  plaats  vindt.  De  proeven  van 
47* 
