732 
gedraaide  iiaplaiitaat  niet  ondenkbaar,  gezien  onze  inzicdilen  in  de 
prikkelgeleiding  bij  het  trilliaarepiilieel. 
Klassieke  proeven  hieromtrent  zijn  verricht  door  Verm^orn  *).  Daar- 
uit bleek,  dat  iedere  trilhaarcel,  ja  iedere  ciüe  afzonderlijk,  zelfstan- 
dig bewegen  kan.  Maar  voor  de  regelmatige  beweging  van  het 
geheele  epitheel,  waarbij  geen  trilhaarcel  in  actie  komt,  voordat  de 
voorafgaande  in  beweging  gekomen  is  (,,metachrone”  trilhaarbewe- 
ging  volgens  Verworn)  is  een  samenhang  van  al  die  cellen  noodig. 
Wordt  ergens  vóór  in  de  rij  der  trillende  elementen  (trilplaatjes  op 
de  ribben  van  Beroë.  Onderzoek  van  Verworn)  één  daarvan  tegen- 
gehouden, dan  houdt  de  geheele  verdere  rij  met  trillen  op.  Wordt 
een  snede  aangebracht,  dan  trilt  het  distaai  van  de  snee  liggende 
deel  van  de  rij  niet  meer  in  denzelfden  rhythmus  als  hel  vóór  de 
snee  liggende  gedeelte.  Het  op  de  snee  volgende  element  geeft  nn 
het  rhjthme  aan.  Dit  rhythme  wordt  door  de  volgende  t/dllende  cellen 
overgenornen. 
Men  moet  wel  aan  nemen,  dat  er  een  prikkelgeleiding  in  het  tril- 
haarepilheel  plaats  vindt  (in  den  celzoom)  en  dat  alle  trilhaarcellen 
met  elkander  samenhangen  (literatuur  bij  Erhard).  Indien  dit  het 
geval  is,  ware  het  denkbaar,  dat  in  omgedraaide  stukjes  trilhaar- 
epitheel,  die  weer  met  de  omgeving  zijn  samengegroeid,  de  trilslag- 
richting  zal  ornkeeren,  aangezien  nu  de  prikkelgeleiding  in  deze 
stukjes  juist  tegengesteld  zal  zijn  aan  de  normale. 
Maar  het  feit,  dat  de  genezing  van  de  mondslijm vlieslapjes  bij  de 
proeven  van  von  Bhücke  zoo  weinig  glad  verliep  en  met  wondrand- 
ontsteking  gepaard  ging,  wettigt  twijfel  of  er  we!  normale  organi- 
sche verbinding  tusschen  implantaat  en  omgeving  tot  stand  gekomen  is. 
Voor  een  ander  doel  heb  ik  in  het  Zoölogisch  Instituut  der 
Universiteit  te  Freiburg  i.  Br.  (Directeur:  Prof.  Dr.  H.  Spemann)  bij 
larven  van  Rana  esculenta  en  van  Triton  al[>estris  ectodermlapjes 
losgepraepareerd  en  omgekeerd  (180°  of  90°  gediaaid)  weer  tot 
vergroeiing  gebracht.  Daar  de  larvale  epidermis  tillhaaicellen  bevat 
en  een  zeer  regelmatige  tiilhaarbeweging  vertoorit,  (zie  o.a.  Assheton  ^)) 
had  ik  nn  gelegenheid  om  de  gevolgen  van  deze  draaiingen  op  de 
trilhaai'beweging  te  bestudeeren. 
Vooraf  dient  te  worden  vermeld,  dat  de  omgedraaide  ectodeiin- 
stukjes  bij  jonge  amphibiëenlarven  zonder  reactie  in  heel  koi'ten  tijd 
vastgroeien,  zoodat  enkele  uren  na  de  operatie  zelfs  van  de  wond- 
randen ook  microscopisch  niets  meer  te  zien  is.  Teneinde  nu  toch 
>)  M.  Verworn.  Pflüger’s  Arch.  f.  d.  ges.  Phys.  Bnd.  48.  1890.  | 
2)  R.  Asshkton.  Quarterly  Journ.  of  microsc.  Science.  New  Series.  Vol.  38. 1896.  | 
