742 
3.  Bij  de  meeste  personen  wordt  bij  het  uitspreken  van  oo  o en 
o het  liarde  gehemelte  niet  of  nauwelijks  door  r de  tong  aangeraakt. 
De  methode  van  het  kunst- 
matig gehemelte  kan  dus  in 
dezen  weinig  steun  geven. 
Door  twee  proefpersonen, 
waar  bij  het  uitspreken  van 
00,  een  tamelijk  groot  gedeelte 
van  het  gehemelte  werd  aan- 
geraakt, liet  ik  achtereenvol- 
gens ,,p9p”  en  ,,bob”  zeggen. 
De  uitkomsten  hiervan  zijn 
in  fig.  6 weergegeven.  Duide- 
lijk is  bij  beiden  het  verschil: 
de  o geeft  minder  aanrakings- 
oppervlakte  dan  de  9,  terwijl, 
zooals  bekend  is,  bij  a het 
gehemelte  in  het  geheel  niet 
geraakt  wordt. 
4.  Ten  slotte  werd  nog  de 
lai'jnxbe  weging  geregistreei-d. 
Het  is  gemakkelijk  te  voelen, 
dat  de  larynx  een  eenigszins 
verschillenden  stand  inneemt 
in  beide  gevallen,  dat  hij  n.1. 
bij  9 meer  naar  voren  komt. 
Toch  gelukte  het  mij  niet 
steeds  dit  verschil  op  te 
schrijven.  Ik  beproefde  het 
volgens  de  methode  van 
Zw.'^AHDEMAKER  ‘).  De  verkre- 
gen curven  waren  te  wisse- 
lend van  aanzien,  dan  dat 
bepaalde  conclusies  gemaakt 
konden  worden.  Wel  bleek 
de  larynx  bij  o gewoonlijk 
naar  achteren  te  bewegen 
(evenals  bij  a en  00),  terwijl 
t>ij  9 , evenals  bij  oe,  zij 
het  in  veel  geringere  mate, 
Fig.  4. 
b Leerboek  der  Physiologie  11,  bl.  86. 
