761 
De  methode  voor  de  meting  der  magnetisatie,  liaar  foutenbronnen 
en  de  correcties  vormen  het  onderwerp  van  de  volgende  paragrafen. 
In  het  bijzonder  bij  de  topografische  calibratie  van  den  electro- 
magneet  zullen  we  wat  langer  stilstaan.  Deze  geschiedde  gedeeltelijk 
door  het  onderzoek  van  gadoliniumsulfaat  in  \'loeibare  waterstof 
en  leverde  daardoor  nieuw  materiaal  voor  de  kennis  van  de  suscep- 
tibiliteit dier  stof,  waardoor  oude  i-esultaten  bevestigd  werden.  Dit 
nieuwe  materiaal  zal  tevens  medegedeeld  worden. 
^ 2.  Toestellen  en  methode.  De  magnetisatie  werd  afgeleid  uit  de 
kracht,  door  een  inhomogeen  magnetisch  veld  0[)  een  kleine  hoeveel- 
heid stof  uitgeoefend,  en  voor  de  meting  dier  kracht  werd  dezelfde 
toestel  gebruikt  als  bij  het  onderzoek  van  gadoliniumsnlfaat  in  1914, 
behoudens  een  kleine  wijziging,  wat  betreft  de  bevestiging  van  het 
buisje,  dat  het  te  ondei'zoeken  zout  bevatte.  Daar  er  toenmaals  van 
dezen  toestel  geen  beschiijving  gegeven  is,  mogen  hier  eenige  bijzon- 
derheden vermeld  worden.  De  constructie,  uitgevoerd  door  Mr.  G.  J. 
Flim,  bedrijfschef  van  het  Natuurkundig  Laboratorium,  berust  op 
dezelfde  principes  als  die  van  den  toestel  van  Kamert.ingh  Onnes  en 
Pekrier  voor  het  onderzoek  van  paramagnetisehe  stoffen '):  het  proef- 
object bevindt  zich  onderaan  een  lange  stang,  den  ,, drager”.  Deze 
hangt  aan  een  of  twee  drijvertjes,  welke  op  kwik  drijven.  De  kracht, 
welke  de  stof  van  liet  magnetische  veld  ondervindt,  wordt  gecom- 
penseerd door  een  of  andere  bekende  kracht  en  de  compensatie  wordt 
gecontroleerd  met  behulp  van  een  kijkeidje  en  een  aan  den  drager 
bevestigde  schaaldeeling  (*Sc.  fig.  3).  Enkele  wijzigingen  waren  ver- 
eischt  met  het  oog  op  de  bijzondere  omstandigheden.  De  toestel 
wordt  van  boven  af  in  de  heliumcrjostaat  (G)  ingelaten  en  steunt 
op  den  rand  {R)  daarvan.  Tegenwichten,  aan  het  verbindingsstuk 
van  crjostaat  en  liquefactor  aangrijpende,  bewerken  evenwicht.  Het 
gewicht  van  den  toestel  is  zoo  klein  mogelijk  gehouden.  Mede  daai’om 
is  de  ringvormige  kwikbak  van  den  toestel  van  Kamerlinoh  Onnes 
en  Perrier  vervangen  door  een  klein  glaasje  {G)  met  slechts  één 
drijvertje  (Z)/)  erin.  De  betrekkelijk  groote  krachten,  die  bij  deze 
proeven  optraden  (tot  bij  de  200  gram),  noopten  magnetische  com- 
pensatie te  kiezen  in  plaats  van  de  electrodjnamische  van  twee 
draadklossen,  zij  het  ook,  dat  de  nauwkeurigheid  daardoor  verminderde. 
De  compenseerende  kracht  wordt  geleverd  door  de  attractie,  welke 
een  stroom  van  geschikte  sterkte,  gaande  door  een  draadklos  D, 
aan  den  kop  van  den  toestel,  uitoefent  op  een  week  ijzeren  staaf 
')  H.  Kamerlingh  Onnes  en  Albert  Perrier,  Deze  Verslagen  October  1913, 
p.  499  en  Januari  1914,  p.  835.  Leiden  Gorara.  N^.  139a. 
49* 
