799 
Agak  is  eveiiiiiin  als  Pinkus  0|)  het  werk  van  Ramsay  Wuight 
opmerkzaam  geworden,  anders  had  liij  ongetwijfeld  vermeld,  dat 
een  spiraculair  zintuig  reeds  bij  Holostei  bekend  was.  Ook  zonde 
hij  wel  niet  hebben  nagelaten,  er  op  te  wijzen,  dat  men  bij  Holostei 
geen  reden  meer  heeft,  aan  den  entodermalen  oors[)rojig  van  het 
zintuig  te  gelooven  nu  bij  Dipnoi  ‘)  zijne  vorming  uit  het  ektoderm 
gebleken  is. 
In  tegenstelling  met  Pinkus  zegt  Agau  ,,This  organ  lias  rio  relation 
to  the  latera!  line  System  of  sense  organs”.  Mijns  inziens  echter 
behoort  het  ongetwijfeld  tot  dit  systeem  daar  het  een  neuroinast 
bezit,  geïnnerveerd  wordt  door  een  lateralistak  van  den  n.  facialis 
en  bovendien  bij  de  Dipnoi  duidelijk  uit  het  ektoderm  ontstaat. 
De  meerderheid  der  huidzintnigen  zinkt  in  den  loop  der  ontoge- 
nesis  onder  de  e|)idermis  en  vindt  bescherming  in  het  onderhnids- 
bindweefsel,  maar  één  orgaan,  aangelegd  in  de  onmiddellijke  nabijheid 
van  het  spuitgat,  zakt  daarin  naai'  binnen  en  komt  dan  lot  bijzondere 
ontwikkeling.  Dit  geschiedt  m.  i.  niet  alleen  wanneer  het  spuitgat 
niet  meer  naar  buiten  doorbreekt,  doch  zijne  uitmonding  in  den 
darm  behoudt,  zooals  bij  de  Holostei,  maar  zelfs  ook  wanneer 
bovendien  de  verbinding  met  den  darm  verloren  gaat,  zooals  bij 
de  Dipnoi. 
Laten  wij  nu  overgaan  tot  de  Selachii.  Bij  deze  onderzocht 
Wright  het  spuitgat  van  een  circa  60  m.m.  lang  embryo  van 
Mustelus.  Hij  vond  hier  twee  boven  elkaar  gelegen  uitstulpingen 
van  den  medialen  wand.  De  dorsale  uitstulping  reikte  tot  onder 
den  eanalis  semicircularis  lateralis  van  het  gehoororgaan  en  is 
reeds  door  Joh.  MüiiUKR  (1841)  bij  tal  van  volwassen  Selachiers 
ontdekt. 
De  ventrale  uitstulping  bei'eikte  het  schedelkraakbeen  niet  en 
bevatte  eene  plek  met  hoog  epitheliiim,  dat  hij  voor  zintuigepithe- 
lium  hield  en  naar  zijne  meening  geïnnerveerd  werd  door  den 
ram.  praetreinaticus  van  den  n.  facialis.  Deze  innervatie  zoude 
doen  vermoeden,  dat  men  hier  met  een  ander  zintuig  te  doen  heeft 
dan  bij  de  Holostei,  maar  Phklps  Allis  (1901)  die  een  122  m.m. 
lang  embryo  van  Mustelus  onderzocht,  kon  de  zenuw  van  het  orgaan 
af  vervolgen  tot  dicht  bij  den  ram.  oticus,  denzelfden  tak,  die  bij 
de  Holostei  het  zintuig  verzorgt. 
Onafhankelijk  van  het  werk  van  Wright  verscheen  in  hetzelfde 
')  Greil  (1913)  vermeldt  den  ektodermalen  aanleg  van  het  zintuig  (,,Hyoman- 
dibularorgan”)  bij  Geratodus  en  zijne  innervatie  door  een  lateralistak  („ram. 
hypoticus”)  van  den  n.  facialis.  Of  het  zintuig  ook  bij  Geratodus  later  door  het 
schedelkraakbeen  omgeven  wordt,  vind  ik  niet  vermeld. 
