800 
Jaar  (1885)  dat  van  van  Bemmelkn.  Deze  vond  de  beide  uitstulpingen 
behalve  bij  Mnstelus  bij  een  groot  aantal  Selachiers,  zoowel  enibrjos 
als  volwassen  dieren.  Beide  (de  dorsale  en  de  venlrale)  tegelijk  in 
hetzelfde  dier  vond  hij  bij  vormen  die  tegenwoordig  in  navolging 
van  Tate  Regan  als  Galeoidei  kunnen  worden  sainengevat.  Daaren- 
tegen was  bij  de  onderzochte  roggen : Raja,  Torpedo,  Trvgon  en 
Mjliobatis  alleen  de  ventrale  uitstulping  vooihanden  en  ontbrak  de 
dorsale  in  overeenstemming  met  de  resultaten  van  Joh.  Muller, 
die  de  dorsale  bij  de  roggen  enkel  in  de  familie  der  Rhinobatidae 
had  kunnen  vinden. 
Omgekeerd  ontbrak  de  ventrale  en  was  alleen  de  dorsale  uit- 
stulping aanwezig  bij  Acanthias  en  Heptanchus,  elk  een  represen- 
tant, resp.  van  de  groep  der  Squaloidei  en  der  Notidanoidei. 
Aan  de  ventrale  uitstulping  ontwikkelt  zich  bij  alle  vormen  die 
haar  bezitten  een  follikel  in  de  gedaante  van  een  ovaal  blaasje,  het 
gehoorlabyrinth  bijna  aaniakend,  van  binnen  met  hoog  epitheliuin 
bekleed  en  door  een  korten  steel  met  of  zonder  1 urnen  met  den 
wand  van  het  spuitgat  verbonden.  Bij  een  volwassen  Torpedo  was 
het  blaasje  zeer  groot. 
Wat  de  morphologische  beteekenis  van  den  follikel  aangaat,  dacht 
VAN  Bemmelen  aan  de  mogelijkheid  van  eene  homologie  met  het 
suprapericai-diaaloi-gaan,  dat  aanvankelijk  ook  een  enkelvoudig 
blaasje  is,  maar  zegt  hij  (l.c.  p.  178)  ,,[spater]  tritt  abei-  der  gi'osse 
ünterschied  ein : die  Suprapericar'dialkörpei'  entwickeln  sich  zu 
drüsenartigen  Gebilden  ')  die  Spritzlochblaschen  treiben  nur  eine 
oder  zwei  acinöse  Ausstülpungen  oder  bleiben  wohl  ganz  einfach”. 
Van  Bemmelen  dacht  verder  aan  de  mogelijkheid,  den  follikel 
evenals  het  suprairericardiaallichaampje  te  kunnen  beschouwen  als 
de  rest  van  eene  oorspronkelijke  kieuwspleet. 
Naar  mijne  meening  kan  deze  opvatting  tegenwoordig  niet  meer 
volgehouden  woi-den  en  is  de  follikel  een  spiraculair  zintuigblaasje. 
Van  Bemmelen  dacht  niet  aan  deze  mogelijkheid,  omdat  hij  vermoe- 
delijk geen  verzorgende  zenuw  heeft  waargenomen. 
Aan  de  dorsale  uitstulping  van  het  spuitgat  der  Galeoidei  wordt 
het  voorkomen  van  een  follikel  niet  vermeld.  Wij  mogen  dus  wel 
aannemen,  dat  hij  daai’  ontbi'eekt. 
Maar  Acanthias  en  Heptanchus  bezitten  enkel  de  dorsale  uitstul- 
ping; ontbreekt  bij  hen  nu  ook  het  spiracnlaire  zintuig? 
Van  Bemmelen  spreekt  van  eene  ,, dorsale  Ausstülpung”  maar  noemt 
’)  Hun  bouw  heeft  dan  bij  Selachiers  veel  overeenkomst  met  dien  der  glandula 
thyreoidea,  waarvan  zij  morphologisch  echter  geheel  verschillen. 
