813 
eigenlijke  acliestroomen  van  liet  middenrif,  kleine  eleolrocardio- 
gratninen  in  de  curven,  die  bij  deze  afleiding  bijkans  steeds  zich 
voordoen  als  eenvoudige  diphasische  aetiestrooinen,  derhalve  zeer 
veel  gelijken  op  de  aetiestroomen  van  het  middenrif  en  daarvan 
veelal  met  zekerheid  niet  te  onderscheiden  zijn.  Als  men  dus,  zooals 
wij  steeds  gedaan  hebben,  alle  tO[)pen  in  de  cnr\  en  over  een  afstand, 
overeenkomende  met  0.5  secunde  telt,  telt  men  daarbij  steeds  ook 
een  paar  van  dergelijke  electrocardiogrammen  mee.  De  tegenwerping 
zon  nu  gemaakt  kunnen  worden,  dat,  na  de  vagotomie  door  de 
daardoor  veroorzaakte  versnelling  van  den  hartslag,  ook  het  aantal 
electrocardiogrammen  in  de  curven  zal  zijn  vermeerderd  en  dat  deze 
vermeerdering  voor  de  verhooging  der  frequentie  der  actiestroomen 
in  onze  curven  geheel  aansprakelijk  te  stellen  zou  zijn. 
Een  eenvoudige  berekening  doet  echter  deze  tegenwerping  te  niet. 
Laten  wij  aannemen,  dat  de  frequeijtie  van  den  hartslag  bij  de  kat 
(dezelfde  redeneering  geldt  met  eenigszins  andere  cijfers  ook  voor  het 
konijn)  vóór  de  vagusuitschakeling,  onder  de  omstandigheden  van 
de  proef,  bijv.  180  per  minuut  liedraagt^),  dan  zullen  in  het  over 
180 
0.5  sec.  getelde  stuk  dei‘  curve  meestal  0.5  X = 1-5  en  hoogstens 
oO 
2 electrocardiogrammen  voorkomen.  Stellen  wij  nu  verder  dat  na  de 
dubbelzijdige  vagotomie  de  hartslag  van  180  op  bijv.  240  of  zelfs 
op  360  per  minuut  zou  komen,  een  trequentievermeerdering  van 
1007„,  die  wel  zelden,  zoo  ooit  aanwezig  is,  dan  zouden  in  dat 
360 
geval  in  de  curve  van  0 5 sec.  0.5  X = 3 electrocardiogrammen 
voorkomen,  waardoor  een  schijnbare  vermeerdering  der  frequentie 
der  actiestroomen  van  het  middenrif  zou  zijn  veroorzaakt  van 
meestal  1,  hoogstens  1.5  per  0.5  sec.,  d.i.  een  schijnbare  vermeer- 
dering van  2 a 3 toppen  per  sec.  Men  ziet  zelfs  met  deze  voor  ons 
gegeven  zoo  ongunstig  mogelijk  genomen  getalsverhoudingen,  kan 
deze  ongetwijfeld  aanwezige  factor  de  gevonden  verschillen  niet  ver- 
klaren. 
Wij  meenen  derhalve  voor  het  overige,  verreweg  het  grootste 
deel,  de  vermeerdering  der  actiestroomen  van  het  middenrif  na  uit- 
schakeling der  beide  vagi  te  mogen  beschouwen  als  het  gevolg  van 
het  uitvallen  der  prikkels,  die  normaliter  langs  de  centripetale  vagus- 
vezels  naar  het  centrale  zenuwstelsel  verhopen  en  klaarblijkelijk 
refiectorisch  op  de  inadendngsbewegbigen,  tenminste  bij  de  kat  en  het 
konijn,  een  remmenden  invloed  idtoefenen. 
h Door  dit  aan  te  nemen  zijn  wij  aan  den  te  hoogen  kant;  voor  een  lager 
getal  wordt  onze  redeneering  nog  klemmender. 
