Scheikunde.  — F.  A.  H.  Schreinp:makers  : ,Jn-,  mono-  en  pluri- 
variante  evenwichten" . XXIV. 
Komponenten  en  com posanten. 
Wij  hebben  in  otize  beschouwingen  de  samenstelling,  de  tliei-ino- 
djnatnische  potentiaal,  enz.  van  de  verschillende  phasen  voorgesteld 
met  behulp  van  de  hoeveelheden  der  komponenten  ; wij  kunnen  ze 
echter  ook  ó[)  andeie  wijze  voorstellen. 
Wij  nemen  als  voorbeeld  een  quaternair  stelsel  met  de  kompo- 
nenten X Y Z en  U.  Men  kan  de  samenstelling  van  eene  wille- 
keurige phase  F nn  \oorstellen  door: 
Fz=xX  + yY+zZ^-{\  ~-x^y-z)U  . . . (1) 
waarin  xX,  yY  enz.  voorstellen  x hoeveelheden  X,  y hoeveellieden 
Y,  enz.  In  een  coördinatenstelsel  met  de  assen  x y 2 ligt  de  kom- 
ponent  U dus  in  den  oorsprong  der  coördinaten;  wij  noemen  U 
de  fnndamentaalkomponent. 
Wij  nemen  nn  in  het  beschouwde  qiiaternaire  stelsel  vier  wille- 
keurige phasen  M N P e>\\  Q\  wij  kunnen  de  samenstelling  van 
de  phase  F nu  voorstellen  door  : 
F = m M n N V p P {\  — m — n — p)  Q • • . (2) 
Daar  bij  elke  samenstelling  van  F bepaalde  waarden  van  m n 
en  p beiiooren,  kan  men  de  samenstelling  van /'^dus  ook  l)eschouwen 
als  eene  functie  van  m.  n en  j). 
Wij  noemen  de  phasen  M,  iV,  P en  Q waarin  wij  de  samen- 
stelling eener  phase  F uitdrukken,  de  coruposanten  van  het  stelsel; 
wij  zullen  Q de  fundamentaal  composant  noemen. 
Stelt  men  de  samenstelling  van  een  phase  F voor  door  (1),  dus 
uitgedrukt  in  haar  komponenten,  dan  is  haar  thermodynamische 
potentiaal,  vrije  energie,  enz.  eene  functie  van  x y en  z ■,  stelt  men 
ze  echter  voor  door  (2),  dus  uitgedrukt  in  composanten,  dan  kan 
men  haar  thermodynamische  potentiaal,  vrije  energie,  enz.  ook  voor- 
stellen als  functies  van  m n en  p.  Tusschen  deze  beide  wijzen  van 
voorstellingen  bestaan  natuurlijk  betrekkingen,  die  wij  verder  zullen 
afleiden. 
Wij  beschouwen  thans  het  evenwicht  tusschen  eene  veranderlijke 
(b.v.  vloeibare)  phase  L en  eene  constante  (b.v.  vaste)  phase  F. 
