834 
Rapp  was  liet  boogje  sterk  gekleurd  en  gebogen  als  een  deel  van 
den  grooten  kring.  Kromming  heb  ik  te  Lembang  niet  kunnen  opmerken. 
Aan  een  bespreking  van  mijn  metingen  laat  ik  een  kort  overzicht 
van  de  theorie  van  den  infialatei-alen  boog  voorafgaan. 
Bhavais  verklaart  dezen  boog  door  de  breking  van  het  licht  in 
ijskristallen  met  horizontale  hoofdas,  waarbij  het  licht  door  een 
vertikaal  basisvlak  (het  6-zijdige  sluitvlak  van  het  kristal)  intreedt 
en  door  een  prismavlak  uittresdt.  De  brekende  hoek  is  liierbij  90°. 
Bij  een  bepaalden  stand  van  de  hoofdas  (bepaald  b.v.  door  haar 
azimulh)  belioort  een  cirkelvormige  boog  loodrecht  op  deze  as  en 
op  een  afstand  van  de  zon,  die  afhangt  van  de  zonshoogte.  Men 
krijgt  op  eenvoudige  wijze  een  voorstellitig  van  dezen  cirkel  door 
het  geval  van  den  circumzenithalen  boog  te  teekenen  en  de  teekening 
vervolgens  90°  te  draaien,  zoodat  de  eerst  vertikale  as  nu  horizon- 
taal komt  te  liggen.  Bij  ieder  azimuth  van  de  as  behoort  een  der- 
gelijke cirkelboog.  De  omhullende  van  al  deze  kleine  cirkels  is  de 
infralaterale  boog.  Onder  deze  cirkels  is  er  één,  die  raakt  aan  den 
grooten  kring.  Overigens  voldoet  deze  boog  evenmin  als  de  circuin- 
zenithale  boog  aan  de  voorwaarden  vooi'  minimale  deviatie  van  de 
gebroken  lichtstralen. 
Pekntp:r  (Meteorologische  Optik,  Je  Druk)  houdt  aan  deze  voor- 
waarden vast.  Hij  beschouwt  den  boog  als  een  ,,boog  van  Lowitz 
aan  den  grooten  kring”  en  leidt  den  vorm  en  de  plaats  van  deze 
zijdelingsche  bogen  aan  den  kleinen  en  aan  den  grooten  kring  op 
onderling  geheel  analoge  wijze  af.  Zonder  ons  in  de  berekeningen 
te  verdie|)en,  kunnen  wij  vaststellen,  dat  de  boog  volgens  Pernter 
zich  tengevolge  van  den  gestelden  eisch  \’an  minimum  van  deviatie 
over  het  algemeen  op  kleineren  afstand  van  den  kring  bevindt  dan 
de  boog  volgens  Bravais. 
Bësson  (Snr  la  Théorie  des  Halos,  Paris  1909,  p.  51,  p.  70)  heeft 
aangetoond,  dat  de  theorie  van  Pernter  weinig  bevredigt.  Exner, 
(Pernter-Exner,  Meteorologische  Optik,  zweite  Auflage  1922  pag.  405) 
geeft  dit  toe  en  ontwikkelt  een  nieuwe  theorie.  Bij  den  normalen 
val  van  een  ijs-zuiltje  liggen  de  hoofdas  en  een  van  de  grootste 
diagonalen  van  den  zeshoek  horizontaal.  Er  kan  dan  een  infralate- 
rale boog  gevormd  worden  door  licht,  dat  op  het  basisvlak  invalt 
en  uit  een  der  schiiingerichte  prismavlakken  uittreedt.  Het  vlak 
loodrecht  op  de  brekende  ribbe  maakt  een  hoek  van  30°  met  den 
horizon.  Bij  één  bepaalde  zonshoogte  (27°  45')  raakt  de  zijdelingsche 
boog  den  kring.  Voor  alle  andere  zonshoogten  wijkt  de  boog  naar 
Iniilen  af.  Laat  men  wentelingen  om  de  hoofdas  toe,  dan  kunnen 
