886 
de  uit  de  4 voorafgaande  kolommeti  bei-ekende  afstand  van  de  waar- 
genomen punten  tot  de  zon  ; A„  is  de  uit  de  waai-nemingen  afgeleide 
lioek  tusseheu  de  zonnevertikaal  en  de  verbindingslijn  van  den  boog 
tnet  de  zon. 
Uit  de  kolom  Aw  blijkt,  dat  de  opgemeten  punten  merkbaai’  van 
den  kring  afwijken.  Het  rood  toch  van  den  kritig  vormt  zich  op 
45°6'  van  de  zon.  Gemiddeld  bedraagt  de  afwijking  1 .1°.  De  afstand 
wordt  langzamerhand  kleiner,  maar  is  voor  Nr.  12  toch  nog  0.6° 
grooter  dan  die  van  den  kring.  Deze  afwijking  is  zoo  groot  en 
bovendien  zoo  systetïiatisch,  dat  aan  waarnemingsfouten  niet  gedacht 
kan  worden.  Inderdaad  is  hier  sprake  van  een  niet  rakenden  boog. 
Overeenkomstig  de  theorie  van  Bkavais  werd  de  plaats  van  het  raak- 
punt van  den  boog  berekend.  De  uitkomsten  zijn  opgenomen  in  de 
kolommen  hb,  Ab  en  Ab-  De  berekeningen  werden  \ ooi’ de  10®  waar- 
neming voor  groen  (n=rl.31l5)  doorgevoerd,  overigens  voor  rood 
1.307).  Bij  de  bepaling  van  de  afwijkingen  tusschen  waar- 
neming en  theorie  werden  de  eerste  vier  punten,  die  tengevolge  van 
de  aanvankelijke  lichtzwakte  van  den  boog  minder  nauwkeurig  zijn 
uitgevallen  dan  de  andere,  gemiddeld.  De  waarnemingen  5 en  6, 
8 en  9,  die  op  de  uiteinden  van  den  boog  betrekking  hebben,  werden 
door  hun  gemiddelden  vervangen. 
De  waargenomen  punten  liggen  vrijwel  alle  te  hoog  (kolom 
hvv_b  geeft  het  verschil  tusschen  waarneming  en  berekening),  maar 
naderen  tot  de  theoretisch  berekende  hoogte.  De  hoek  A,  die  theo- 
retisch voor  dalende  zon  moet  toenemen,  neemt  in  werkelijkheid 
sterk  af.  Het  gevolg  is  een  van  10°  tot  1°  afnemend  verschil  tus- 
schen waarneming  en  theorie.  De  afstand  ten  slotte  tot  de  zon  blijft 
vrijwel  constant  0.9°  te  groot.  Neiging  tot  afneming  ontbreekt  bijna 
geheel. 
De  hoog  blijft  gedurende  den  geheelen  loaarneniingsduur  buiten  den 
hoog  van  Bravais ; de  richting  ten  opzichte  van  de  zon  nadert  meer 
en  meer  tot  die  van  het  theoretische  raakpunt. 
Deze  boog  wijkt  van  dien  van  Bravais  af  en  dus  des  te  sterker 
van  dien  van  Pernter.  Ook  voldoet  hij  niet  aan  de  theorie  van 
Exner.  In  dit  geval  toch  moeten  wij  een  normaal  vlak  aannemen 
onder  een  helling  van  30°.  In  ons  geval  hellen  de  zonnestralen  ten 
opzichte  van  dit  vlak  nog  weer  onder  een  hoek  van  minstens 
57.1°— 30°  .=  27.1°.  De  kleinste  afstand  van  boog  tot  zon  bedraagt 
dan  57.6°  en  komt  dus  bij  den  waargeïiomen  boog  in  het  geheel 
niet  in  aatunerking. 
Zooals  l)o\’on  uiteengezet  is,  wei-ken  kristallen,  waarvan  de  hoofd- 
