Hydrodynamica.  — J.  M.  Burgkrs  ; „Over  het  omslaan  van  den 
laminairen  strooiningstoestand  in  de  grenslaag  in  den  turbu- 
lenten  toestand'”.  Meciedeeling  4 uit,  het  Laboratorium 
vooi’  Aërodynamica  en  Hydrodynamica  der  Technische  Hooge- 
school  te  Delft. 
(Aangeboden  door  de  Heeren  H.  Kamerungh  Onnes  en  H.  A.  Lorentz). 
Door  Pkandtl  is  er  op  gewezen  dat  de  sfrooming  in  ée  grenslaag 
— d.  i.  de  laag  waarin  zich  de  vertragende  werking  van  de  wrij- 
vingskrachien  doet  gevoelen  — langs  de  wanden  van  een  vlakke, 
gladde  plaat  die  aan  de  voorzijde  is  toegespitst,  zoodat  de  sti’ooming 
daar  zoo  min  mogelijk  gestoord  woi'dt,  aanvankelijk  laminair  zal 
zijn,  en  eerst  op  een  zekeren  afstand  van  den  voorrand  turbulent 
wordt 
Noemt  men  é de  dikte  van  de  grenslaag,  is  V de  snelheid  van 
de  ongestoorde  strooming,  welke  buiten  de  grenslaag  aanwezig  is, 
en  is  r = (j/q  de  kinematische  wrijvingscoëfficiënt,  dan  kan  men  op 
grond  van  de  bestaainle  onderzoekingen  over  het  optreden  van  den 
tui-bulenten  strooniingstoestand  verwachten,  dat  de  laininaire  strooming 
in  de  grenslaag  labiel  wordt  tegenover  storingen  van  eindige  grootte, 
wanneer  het  getal  R*  = V öjv  een  kritische  waarde,  op  ca.  2000  te 
stellen,  gepasseerd  is.  Zijn  de  storingen  groot,  dan  treedt  de  tur- 
bulentie spoedig  op;  zijn  de  storingen  klein,  dan  kan  het  getioernde 
bedrag  eenige  malen  overschrijden,  eer  dat  de  turbulentie  intreedt. 
Indien  men  aanneemt  dat  het  omslaan  van  den  laminairen  naai- 
den tnrbulenten  toestand  in  de  grenslaag  zich  voltrekt  over  een 
korten  afstand  Lx,  zoodat  de  wrijvingskracht  door  de  strook  ter 
lengte  Lx  van  den  wand  nitgeoefend,  te  verwaarloozen  is  t.  o.  v. 
het  transport  van  impuls  in  de  grenslaag,  dan  kan  men  een  betrek- 
king vinden  tnsschen  de  dikten  van  de  grenslaag  vóór  en  na  de 
verandering.  Deze  betrekking  vindt  men  door  de  impulsvergelijking 
van  voN  Karman^),  die  voor  een  stationaire  beweging  en  bij  afwezig- 
heid van  een  drukverval  luidt: 
0 L.  Peandtl,  Ergebnisse  der  Aerodynamischen  Versuchsanstalt  Göttingen,  I, 
p.  135,  1921. 
’)  Th.  VON  Karman,  Zs.  f.  angew.  Malb.  u.  Mech.  1,  p.  235,  1921  (verg.  5). 
