865 
i 
1 
I 
j 
I 
i 
j 
I 
j 
i 
[ 
! 
rnet  de  iiaiiwkeungheid  van  eenige  tiende  deelen  van  een  Volt 
gemeten  worden,  door  de  spanning  te  bepalen,  waarbij  die  lijnen 
plotseling  optreden.  Hoewel  de  zoo  verkregen  uitkomsten  goed  over- 
eenstemmen met  de  waarden,  die  mert  nit  de  waarden  der  termen 
kan  afleiden,  mag  deze  methode  van  meten  toch  niet  als  in  alle 
opzichten  betrouwbaar  worden  beschouwd. 
Ook  zonder  intensiteitsmetingen  kan  men  het  achtereenvolgende 
optreden  der  lijnen  aantoonet),  door  velschillende  spanningen,  kleiner 
dan  de  ionisatiespanning,  aan  te  leggen  en  het  liijbelioorende  spec- 
trum op  te  nemen.  Men  zal  dan  alleen  lijnen  waarnemen,  waarvan 
de  aanslagspanning  beneden  de  aangelegde  spanning  ligt.  Verhoogt 
anen  die  spanning  met  een  bepaald  bedrag,  dan  moeten  de  nienw 
optredende  lijnen  alle  lijnen  mot  hoogere  aanslagspanning  zijn. 
Zooals  bij  alle  metingen  over  botsingen  van  electronen  is  ook  hier 
de  moeilijkheid  om  de  absolute  waarde  te  weten  van  de  spanning, 
welke  aan  de  electronen  hun  snellieid  geeft;  ook  hier  kan  deze 
spanning  slechts  met  een  nauwkeurigheid  van  ongeveer  0.5  Volt 
worden  aangegeven.  Voor  de  meting  van  de  aanslagspanning  van 
spectraallijnen  is  daarom  de  beste  weg,  het  toestel  te  ijken  meteen 
gas,  waarvoor  de  aanslagspanningen  uit  de  spectrale  reeksen  kunnen 
berekend  worden,  zooals  dat  meermalen  gedaan  is  bij  de  meting 
van  aanslagspanningen  volgens  de  electrische  methode.  Wegens  deze 
onzekerheid  in  de  absolute  waarden  zijn  in  het  vervolg  de  waarden 
van  de  spanning,  die  met  de  werkelijke  stiel lieid  der  electronen 
overeenkomt,  afgeleid  uit  de  berekende  aanslagspanningen  der  voor- 
komende resp.  ontbrekende  lijnen.  Het  verschil  tusschen  de  aan- 
gegeven waarden  en  de  op  den  Voltmeter  afgelezen  spanningen 
was  in  alle  gevallen  tusschen  1.5  Volt  en  2 Volt  gelegen;  inder- 
daad werd  ook  door  direkte  metingen  van  de  snelheid  der  electronen 
(aanbrengen  van  een  vertragend  electrisch  veld  in  vacuum)  gevonden, 
dat  de  aan  te  brengen  correctie  tusschen  deze  grenzen  moet  liggen. 
Uit  de  hieronder  medegedeelde  gegevens  mag  men  dus  besluiten, 
dat  de  absolute  waarden  met  de  nauwkeurigheid  van  0,5  Volt  over- 
eenkomen met  die  welke  volgens  Bohr  uit  de  ionisatiespanning  en 
de  waarden  der  termen  worden  berekend. 
In  de  figuren  2 tot  4 zijn  een  reeks  spectra  gereproduceerd,  die 
zijn  opgewekt  in  kwik,  helium  en  neon  door  de  botsingen  van 
electronen  met  verschillende  snelheid.  De  belichtingstijden  zijn  bij 
kwik  en  helium  zoo  gekozen,  dat  de  sterkste  lijnen,  die  ook  bij 
lagere  spanningen  reeds  optreden,  op  beide  opnemingen  ongeveer 
dezelfde  intensiteit  hebben.  De  getallen  welke  achter  de  golflengte 
tusschen  haakjes  vermeld  staan,  beteekenen  de  uit  de  ionisatie- 
