908 
Wat,ther^)  vermeldt,  dat  iii  versch  geconserveerde  rifkoralen 
spectroscopiscli  aan  te  toonen  is,  dat  zij  ohlorophjll  bevatten.  Hij 
wijst  er  verder  op,  dat  Idj  bij  vele  vormen  van  rif  koralen  van  eilanden 
in  de  Baai  van  Batavia  geen  tentakels  gezien  heeft  en  dat  in  het 
inwendige  der  [)olypen  van  deze  koralen  geen  planctonisch  voedsel 
voorkomt.  Hieruit  concludeert  Wai.ther,  dat  de  voeding  van  vele 
rifkoralen  door  chlorophyll-assimilatie  tot  stand  komt.  Deze  opmer- 
kingen zijn  echter  niet  verder  uitgewerkt  en  ook  is  niet  opgegeven 
welke  rifkoralen  hij  onderzocht  heeft. 
Van  November  1920  tot  September  1922  heb  ik  een  groot  aantal 
levetide  koraalpolypen  onderzocht  met  het  doel  den  aard  van  het 
voedsel  dezer  dieren  in  normale  omstandigheden  te  bepalen.  Voor- 
namelijk heb  ik  onderzoekingen  op  dit  gebied  gedaan  op  het  eiland 
Edam,  maar  ook  op  andere  eilanden  in  de  Java  Zee  en  Straat  Soenda 
(Poeloe  Kelapa'  en  omliggende  eilanden,  Noordwachter,  Hnisman’s 
Eiland  bij  Sebesi)  heb  ik  rifkoralen  onderzocht.  Gedurende  de 
Deensche  expeditie  naar  de  Kei  Eilanden,  heb  ik  verdere  gegevens 
over  de  voeding  der  koralen  kunnen  verzamelen,  zoowel  bij  koralen 
uit  ondiep  water  als  bij  soorten  nit  dieper  water  (tot  ongeveer  250  M.). 
Wat  nu  de  rifkoralen  betreft,  komen  mijn  resultaten  vrijwel 
overeen  met  die  van  Gakdiner:  het  voedsel  van  deze  dieren  bestaat 
voornamelijk  uit  zooxanthellae.  Gardinbr’s  opgaven  over  de  voeding 
der  rifkoralen  zijn  gepubliceerd  als  korte  notities  in  verhandelingen, 
waarvan  de  inhoud  grootendeels  over  andere  onderwerpen  handelt, 
en  zij  zijn  misschien  daardoor  onvoldoende  bekend.  Bovendien  uit 
zich  Gardiner  in  een  latere  publicatie  ’)  minder  positief  over  het 
feit,  dat  de  zooxanthellae  in  het  algemeen  het  belangrijkste  deel 
van  het  voedsel  der  rifkoralen  vormen,  daar  hij  weliswaar  vermeldt, 
dat  de  zooxanthellae  waarschijnlijk  in  groot  aantal  door  de  koraal- 
polypen opgegeten  worden  als  zij  voedsel  noodig  hebben,  maar  ook 
opgeeft  dat  men  veronderstelt,  dat  de  koraalpolypen  de  kleine 
organismen,  die  in  het  oppervlakkige  water  van  de  zee  voorkomen, 
vangen  en  verteren.  Het  kan  daarom  van  belang  zijn,  dat  ik  hier 
mijn  resultaten  weergeef,  ook  omdat  die  in  strijd  zijn  met  de  ge- 
gevens van  de  meeste  der  boven  geciteerde  ondei-zoekers. 
In  het  entoderm  van  bijna  alle  Madreporaria  uit  ondiep  water 
komen  groote  hoeveelheden  zooxanthellae  voor.  Ik  vond  deze  algen 
‘)  J.  Walther,  Allgemeine  Palaeontologie.  Geologische  Fragen  in  biologischer 
Betrachlung.  1.  Teil,  Berlin  1919. 
**)  J.  Stanley  Gardiner,  TheShore,  in:  Science  of  the  Sea,  edited  by  G.  Herbërt 
Fowler,  London  1912. 
