910 
tnet  Heidenhain’s  ijzer-haematoxyline  en  met  safranin  en  lichtgroen. 
De  kern  bevat  een  aantal  sterk  kleur- 
bare  korreltjes  (üg.  2)  en  van  het  bij 
de  levende  gele  cellen  sterk  licht- 
brekende  lichaampje  kleurt  zich  het 
centrale  gedeelte.  De  buitenste  lagen 
van  dit  lichaampje,  het  eigenlijke 
assimilatieproduct,  blijven  nu  onge- 
kleurd, zoodat  het  centrale  deel,  het 
pyrenoid,  duidelijk  zichtbaar  wordt. 
Verder  vertoont  het  protoplasma  in 
vele  praeparaten  een  aanzienlijk  aantal 
vacuolen  '). 
Bij  mijn  otiderzoek  naar  de  voeding  van  de  koraaldieren  in  nor- 
male omstandigheden  heb  ik  van  een  groot  aantal  poljpen  van  alle 
soorten  Madreporaria,  die  ik  op  de  riffen  vond,  den  inhoud  van  de 
gastrale  holte  nader  onderzocht.  In  deze  holte  vindt  men  gewoonlijk 
gedeeltelijk  verteerde  voedselresten  bestaande  uit  een  slijmachtige 
massa,  die  gemakkelijk  met  een  fijne  pipet  uit  de  maag  te  verkrijgen 
is.  Bij  het  fixeeren  van  rifkoralen  verwijderen  deze  dikwijls  de 
voedselresten  door  den  mond,  wat  verklaart,  dat  men  met  ge- 
fixeerd materiaal  gewoonlijk  weinig  gegevens  over  de  voeding  der 
koralen  verkrijgen  kan.  Bij  alle  onderzochte  echte  rifkoralen  (de 
soorten,  die  in  hun  entoderrn  zooxanthellae  herbergen)  be\'atte  de 
slijmmassa  uit  de  gastrale  holte  een  groot  aantal  gele  cellen  in 
onverteerden  staat,  die  geheel  overeenkwamen  met  die  in  de  ento- 
dermcellen.  Behalve  deze  waren  er  gewoonlijk  enkele,  waarvan  een 
deel  der  cel  ontkleurd  was  (gedeelijk  verteerde  zooxanthellae)  en 
altijd  een  groote  hoeveelheid  kleurlooze  bolletjes  van  dezelfde  grootte 
als  de  zooxaïithellae,  maar  met  onregelmatiger!  inhoud 
(fig.  1).  Tusschen  onaangetaste  gele  cellen  en  deze 
kleurlooze  bolletjes  waren  alle  tusschenstadia  te  vinden, 
zoodat  deze  kleurlooze  bolletjes  zonder  eenigen  twijfel 
vrij  ver  verteerde  zooxanthellae  zijn.  Het  feit  dat  zij  hun 
ronden  vorm  zoolang  blijven  behouden,  wijst  er  op,  dat  Fig.  2. 
1)  Een  korte  beschrijving  van  de  gedaante  der  zooxanthellae  van  de  ritkoralen 
vindt  men  ook  bij  Duerden  (1902)  en  Matthai  (A  Revision  of  the  Recent  Colonial 
Astraeidae  possessing  distinct  Corallites.  Trans.  Linn.  Soc.  London  (2)  Zool.  Vol. 
XVII,  1914).  In  de  figuren  van  deze  publicaties  zijn  de  kern  en  het  pyrenoid  met 
het  assimilatieproduct  duidelijk  zichtbaar.  In  Duerden’s  figuren  zijn  bovendien 
enkele  kleinere  korreltjes  in  het  protoplasma  aangegeven,  die  echter  niet  in  de 
zooxanthellae  van  mijn  materiaal  voorkomen. 
Fig.  1. 
