942 
en  die  diep  in  die  atmosfeer  liggen,  van  zeer  geringen  of  minderen 
invloed  zijn  op  de  liclilverdeeling  over  de  verschillende  richtingen 
en  op  de  intensiteit  der  nittredende  straling  al  naar  gelang  de  ver- 
strooiende atmosfeer  dieper  of  minder  diep  is  (diep  genomen  in  den 
zin,  dat  sy^t  groot  is ; 8 of  meer  is  daarbij  groot  te  noemen). 
Bevindt  zich  een  gebied  M of  m op  een  diepte  dan 
geraakt  de  beteekenis  van  de  «-straling  ten  opzichte  van  die  der 
i(»-straling  op  den  achtergrond.  De  brekingsverstrooiïng  gaat  invloed 
winnen.  Toch  blijft  ook  nu  nog  voor  groote  waarden  jST de  «-straling 
belangrijk  en  de  invloed  der  breking  gering;  voor  kleine  waarden 
H moet  nog  met  de  «-straling  gerekend.  Gebieden  M of  m,  die 
dicht  bij  EE'  liggen,  laten  den  invloed  der  brekingsverstrooiïng  in 
vollen  omvang  gelden. 
En  eindelijk  beschouw  ik  de  vraag  of  nu,  indien  in  de  buitenste 
lagen  sterke  onregelmatige  bi-eking  wordt  aangenomen,  de  rol,  die 
de  moleculaire  verstrooiing  zal  spelen,  gering  kan  worden  geacht. 
Zeker  zal  dat  niet  mogen  woi'den  aangenomen  voor  straling,  die  in 
het  spectrum  niet  thuis  behoort  in  de  onmiddeilijke  omgeving  van 
een  geabsorbeerde  trilling.  Want  voor  zulke  straling  is  de  onregel- 
matige breking  niet  anomaal  en  de  bestraling  van  de  gebieden  M 
of  m,  die  dicht  bij  EE'  zijn  gelegen,  wordt  sterk  dooi  de  molecu- 
laire verstrooiing  beheerscht;  op  de  gebieden  M of  m valt  daar  de 
straling  è (0,  i),  die  in  sterke  mate  verandert  in  intensiteit  voor 
andere  waarden  i. 
Maar  ook  voor  straling,  wel  uit  de  omgeving  van  een  absorptie- 
lijn  (absorbeerend  bestanddeel  binnen  M of  ?n),  waarvoor  dus  de 
onregelmatige  breking  anomaal  wordt,  kunnen  we  niet  zeggen,  dat 
de  moleculaire  verstrooiing  haar  rol  niet  speelt.  Om  twee  redenen  ! 
Indien  n.1.  ook  in  de  diepere  lagen  van  hetzelfde  absorbeerende 
bestanddeel  aanwezig  is  zal  straling  van  een  frequentie  van  de 
naaste  omgeving  der  absorptielijn,  vóór  dat  zij  de  gebieden  M en 
m bereikt,  ten  gevolge  van  anomale  moleculaire  verstrooiing  reeds 
zóó  verzwakt  kunnen  zijn,  dat  de  dispersieband  (door  moleculaire 
verstrooiing)  ook  in  het  spectrum  van  de  straling,  die  de  gebieden 
M en  m nog  doordringen  moet,  reeds  aanwezig  zal  zijn.  En  indien 
de  gebieden  van  onregelmatige  breking  ontstaan  door  de  beweging 
van  gasmassa’s  kan  ’t  ook,  dat  in  zulk  een  gebied  M of  m hel 
absorbeerende  bestanddeel  betrekkelijk  rijkelijk  aanwezig  is,  hoewel 
daarbuiten  veel  minder.  Dan  zou  dus  ook  in  die  gebieden  M en  m 
de  anomale  moleculaire  verstrooiïng  aanzienlijk  zijn,  terwijl  buiten 
die  gebieden  de  laag  als  weinig  verstrooiend  wordt  beschouwd. 
Bussum,  November  1923. 
