950 
deii  toestel.  Te  dien  einde  brengt  men  de  gelieele  zontmassa  door 
verwarmen  in  oplossing  en  spoelt  do  oplossing  quantitatief  in  een 
maatkolf  van  500  cc.  ter  bepaling  van  de  totale  hoeveelheid  aminoninm- 
nitraat,  die  in  den  pyknometer  is  geweest* *). 
50  cc.  van  de  oplossing  werden  daarvoor  telkens  gebruikt. 
10.  De  bepaling  volgens  L.  W.  WiNKf.ER’)  is,  gelijk  zal  blijken, 
zó(')  nauwkeurig,  dat  het  feit,  dat  men  telkens  slechts  '/i,  der  totale 
hoeveelheid  ammoninmnitraat  bepaalt,  niet  tot  fouten  van  beteekenis 
aanleiding  geeft.  Men  kookt  volgens  die  methode  de  50  cc.  oplos- 
sing met  overmaat  ammoniakvrije  natron,  vangt  de  ammoniak  in 
een  koud  verzadigde  boorzuuroplossing  op  (waarin  nog  vast  zuur 
op  den  bodem  ligt)  en  titreert  de  ammoniak  met  HCl,  waarbij  methyl- 
oranje  als  indikator  wordt  gebruikt.  De  omslag  is  buitengewoon 
scherp. 
Het  HCl  werd  als  volgt  gesteld  : uit  een  nauwkeurig  afgewogei) 
hoeveelheid  zuiver  NH^Cl  wordt  met  loog  het  NH,  uitgedreven,  dat 
men  in  boorzuuroplossing  opvangt.  Die  oplossing  wordt  daarna  met 
het  zoutzuur  getitreerd,  waardoor  het  titer  van  dit  laatste  bekend 
wordt.  Dat  de  gevolgde  methode  ter  bepaling  van  ammoninmnitraat 
betrouwbaar  is,  bewijst  b.v.  de  volgende  proef: 
Ingewogen  NH^NO,  2.4443  gr.  Verbruikt  61.73  cc.  0.4948  norm. 
HCl.  Dus  (gevonden)  gewicht  NH^NO, : 2.4449  gr. 
Wij  wijzen  er  nog  op,  dat  ter  bepaling  van  het  NH^NO,  uil  den 
pyknometer  voor  50  cc.  oplossing  telkens  met  vrij  groote  hoeveel- 
heden HCl  werd  getitreerd  (±60  cc.),  zoodat  de  aflezingsfouten 
niet  van  beteekenis  zijn. 
11.  Is  «ij  het  gewicht  van  het  ammoniumnitraat  in  den  pykno- 
meter aanwezig  (dus  na  afloop  der  proef  door  analyse  bepaald); 
het  gewicht  van  zout -|- oplosmiddel ; 
Vs  het  te  bepalen  specifiek  volume  van  het  zout  bij  de  tempera- 
tuur der  proef; 
c de  konceutratie  der  bij  die  temperatuur  verzadigde  oplossing, 
uitgedrukt  in  grammen  zout  per  gram  oplosmiddel; 
Vc  het  spec.  volume  der  verzadigde  oplossing  bij  die  temperatuur ; 
en  eindelijk  V de  inbond  van  den  bol  C van  den  pyknometer 
-j-  die  van  de  buis  B tot  aan  de  deelstreep,  bij  welke  de  meniskus 
staat,  dan  is  *) ; 
')  De  gebruikte  raaatkolven,  pipetten  en  buretten  waren  vooraf  nauwkeurig  geijkt. 
*)  Zeitschr.  f.  angewandte  Chemie  26,  231  (1913);  27,  630  (1914). 
*)  Ernst  Cohen  en  A.  L.  Th.  Moesveld.  Deze  Verslagen  26,  864  (1917) 
Zeitschr.  f.  physik.  Chemie  93,  385  (1919). 
