955 
den  indruk  had  gekregen,  dat  hij  reeds  na  enkele  uren  den  eind- 
stand bereikt.  Die  stand  (S,)  wordt  genoteerd.  Men  bepaalt  daarna 
het  volume  (bij  32°. 3)  der  kapillair  tusschen  en  5,  door  uit- 
wegen met  kwik  en  leert  aldus  de  volumeverandering  vm — vyy 
(per  gram  stof)  bij  de  overgangstemperatuur  kennen. 
Gelijk  uit  het  bovenstaande  blijkt,  is  men  bij  deze  wijze  van 
werken  onafhankelijk  van  het  feit,  of  de  kapillair  tusschen  *S,  en  S, 
al  dan  niet  cylindrisch  is.  Men  dient  er  natuurlijk  voor  te  zorgen, 
dat  ook  de  kapillair  bij  het  bepalen  der  standen  S^  en  aS,  geheel 
in  het  water  van  den  thermostaat  is  ondergedompeld.  Mocht  dat 
niet  het  geval  zijn,  dan  is  daarmee  rekening  te  houden  door 
reduktie  van  het  volume  op  32°. 3. 
17.  Er  werden  vier  bepalingen  uitgevoerd.  Eene  met  24.2815  gr. 
zout  en  drie  met  22.3699  gr.  in  een  anderen  dilatometer,  welks 
kapillair  nauwer  was. 
Tabel  VI  bevat  de  resultaten. 
De  kapillair  van  dilatometer  1 bevatte  over  een  lengte  van  180 
mm.  6.9151  gr.  kwik,  die  van  dilatometer  2 over  een  lengte  van 
300  mm.  6.7656  gr.  Beide  uitwegingen  gelden  voor  32°. 3 C. 
TABEL  VI. 
Temperatuur  32°.3  C. 
Eerste  Dilatometer. 
Gewicht  zout  24.2815  gr. 
Tweede  Dilatometer. 
Gewicht  zout  22.3699  gr. 
Beginstand 
in  de  kapil- 
lair 
in  m.m. 
Eindstand 
in  de  kapil- 
lair 
in  m.m. 
Uitzetting 
in  m.m. 
Volumever- 
andering per 
gram 
in  cc. 
Beginstand 
in  de  kapil- 
lair 
in  m.m. 
Eindstand 
in  de  kapil- 
lair 
in  m.m. 
Uitzetting 
in  m.m. 
Volumever- 
andering per 
gram 
in  cc. 
19.6 
208.0 
188.4 
0.0220'^ 
31.7 
1 
324.0 
296.4 
0.0221' 
19.3 
318.7 
299.4 
0.02233 
193 
316.0 
296.7 
0.02213 
Afzonderlijke  metingen  leerden,  dat  de  temperatuurschomtnelingen 
van  den  thei-mostaat,  die  0°.01  bedroegen,  hier  niet  van  beteekenis 
zijn,  daar  de  toluol  zich  voor  dit  temperatuurinterval  slechts  0.08 
mm.  in  de  kapillair  verplaatste. 
Als  totaal-gemiddelde  vinden  wij  dus; 
CC 
(vni—^’iv)  320,3  = 0.0221^  — 
