ri 
Zonder eene handleiding , waarin de methodns , 
of ars secundi juist en doelmatig ontvouwd 
wordt , bleef een allerbelangrijkste tak van stu- 
die onbearbeid en werd uit het oog verloren : 
de oefeningen der jongelieden op het cadaver 
misten daardoor die nuttige strekking , welke zij 
eigenlijk moesten hebben ; want , zelfs met den 
besten wil, kan de leeraar , in practische anatomie 
bij een zeker getal kweekelingen in de ontleed- 
zaal werkzaam, zich niet uitsluitend aan enke- 
len wijden : velen werkten dus zonder orde en 
regelmaat, zonder zich zelven rekenschap te 
geven van hetgeen zij gingen doen , deden , ge- 
daan hadden; en het is dus niet te verwon- 
deren , dat nut en lecring in geringe mate wer- 
den opgedaan, en oefeningen, die den grootstcn 
invloed op practische genees- en heelkunde heb- 
ben, geheel als bijwerk beschouwd werden. 
Zonder een vlijtig ontleden, en wel volgens be- 
paalde regelen, zal de beginnende genees- en 
heelkundige zich nimmer eene getrouwe en vol- 
doende plaatselijke kennis der deelen verwer- 
ven ; nimmer de gaaf erlangen , om met zeker- 
heid en spoed de inwendige deelen in doode 
ligchamen te vinden, en zich eene duidelijke en 
ware voorslelling bij levenden van dezelve te 
maken ; de heelkundige inzonderheid zal , zonder 
haar , die stoute en toch juiste aanwending van 
het operatie-mes op den levenden mensch mis- 
sen, door welke hij de meest moeijelijke en 
