4 
keurig te ontleden, waardoor de basis der ontleedkunde , of ana- 
tomia theorelica , ontstaat, die de beschrijving der ontlede deelen van 
bet cadaver volgens eene wetenschappelijke orde daarstelt. Waar- 
uit men ontwaart , dat beiden , bij de aanlecring , tot elkander in 
eene wederkeerige, naauwe betrekking moeten staan , en de beoefen 
ning der eerste aan do studie der laatste , en omgekeerd , een’ gewig- 
tigen gids en steun geeft. Ook behoort er toe de wijze van be- 
ïciden en hot bewaren van deelen des ligchaams tot een voortdurend 
gebruik. 
bit dit alles vloeit voort , dat deze kunst , buiten en behalve the- 
oretisch-anatoniische kennis , vaardigheid en handigheid vorderende , 
zich niet als in het voorbijgaan , noch door bloote voorschriften , laat 
aanleeren ; slechts door gezette oefening, en waarneming, en onder- 
vindin.g komt men tot zekerheid en gemakkelijkheid in het ontleden. 
Zonder een vlijtig ontleden zal de beginnende genees- en heelkundige 
zich nimmer eene getrouwe en voldoende plaatselijke kennis der deelen 
verwerven ; nimmer de gaaf erlangen , van met zekerheid en spoed 
de inwendige deelen in doode ligohamen te vinden , en zich eene dui- 
delijke en ware voorstelling hij levenden van dezelve te maken ; de 
heelkundige inzonderheid zal zonder haar die stoute , en toch juiste , 
aanwending van het operatie-mes op den levenden mcnsch missen , 
door welke hij de meest moeijelijke en iijne kuiistbewerkiiigeii gemak- 
kclijk ten uitvoer brengt. 
l)e ontleder , practische ontleedkundige , ook wel secant of praeparant 
genoemd , moet toegerust zijn met genoegzame kennis aangaande het 
wetenschappelijke , theoretische of deseriptivo gedeelte der ontleed- 
kunde. Slechts dan alleen , wanneer hij bekend is met den zamenhang , 
in welken alle de deelen , die het ligchaam vormen , tot elkander staan > 
en waaruit te gclijker tijd het doel van elk bijzonder bestanddeel des 
ligchaams duidelijk wordt , zal hij vruchten kunnen inoogsten van zijne 
bereidingen en werkzaamheden op het lijk des menschen; want men 
kan met vrucht geene dissectie aanvaiigen , dan wanneer men zich te- 
voren reden heeft gegeven van hetgeen men gaat verrigten. 
Buiten en behalve deze meer of min uilgebreide anatomische kennis, 
moet de ontleder nog tegenwoordigheid van geest bezitten, dewijl 
tegennatuurlijke liggingen der ingewanden , veelvuldig voorkomende 
bloed- en etter-uitstortingen , ongewone vergroeijinjren door ziekelijke 
afscheidingen en pathologisch gevormde vliezen , en andere ligchamen , 
die de deelen soms ia een’ klomp veranderen enz. , hem verrassen en 
in verlegenheid kunnen brengen. Door dergelijke gevallen late hij zich 
echter niet afsehrikken , maar doe pogingen , om met de grootste 
behoedzaamheid en naauwkeurigheid elk deel te ontwikkelen en naar 
de regelen der kunst zigtbaar te maken , terwijl hij de plaalseii , waaruit 
en waardoor bloed- of citcr-aardige stoffen zich ontlasten , naspoort 
en tracht te vinden — Daarom moot hij ook zonder tegenzin arbeiden, 
