3G8 
het denken het uitvloeisel van de 7uivere werkdadig- 
heid der ziel is, dat gewaarworden en willen niet 
in de hersenen , maar in de ziel , door middel der her- 
senen geschieden , en dal alsdan de laatslen slechts als 
een noozakelijk verbindingslid lusscheii de ziel en de 
buitenwereld moeten beschouwd worden; ontbreekt 
dit lid , of zijn desz''lfs levcns-uilvloeiselen onder- 
drukt, dan is gewaarwording en willekeurige be- 
weging weggenomen. Of de vernietiging der herse- 
nen het ophouden van het denken ten gevolge 
heeft, kan gcvolgelijk op cene stellige wijze noch 
met ja, noch met neen worden beantwoord ; want 
deivijl deze vernietiging op hetzelfde oogenblik alle 
wils-uiting oplicft, zoo ontbreekt alsdan heteenige 
middel, door hetwelk wij van den toestand der ziel 
kennis kunnen verkrijgen. liet ophouden van het 
denken, na de verstoring der hersenen, zou bij gevolg 
slechts sclujnbaar kunnen zijii. Vestigen wij echter 
onze opmerkzaamheid op datgene , wal in ons bimien- 
steomgaal, dan schijnt het ons toch immer toe, dat er 
iets boven onze stoffelijke organen verheven beslaat , 
hetwelk gewaarwordt, denkt en wil, men mag hel nu 
de %iel of hel ik noemen; en daar deze gewaar- 
wording levendig en duidelijk genoeg is, alzoo toch 
een stellig resultaat oplcvert, doch de tegenover- 
gcslcido mcening slechts op ontkennende daad- 
zaken berust, zoo nemen wij als eene uilgemaakte 
zaak aan, dal de ziel gewaarwordt, denkt en wil, 
doch dat de berseneii bij het eerste en hel laatste als 
noodzakeiijk lusschenkomend lid moeten mede- 
werken. 
Al de, ia de schedclholte zich bevindende , deelen 
der hersenen, met uitzondering van het verlengde 
merg, oefenen hunne verriglingea kruisgewijs uit, 
dat wil zeggen, dat, wanneer b. v. de deelen der 
regter zijde verstoord zijn, de gewaarwording en 
de willekeurige beweging aan de linker zijde des 
ligchaams opgeheven zijn. Deze daadzaak vindt gc- 
