2 OVER DE WEEKDIEREN IN HET ALGEMEEN. 
overige wormen afgescheiden zijn (*). Daar zij in de daad 
zulk eene groep uitmaken, welke met die der gewervelde 
dieren, waartoe vier klassen hehooren, kan worden verge 
leken, is het niet ongepast, alvorens wij tot de beschou- 
wing der afzonderlijke klassen overgaan, die men hier met 
meerder of minder regt heeft aangenomen, op de alge- 
meene kenmerken te wijzen, die de weekdieren van de 
overige wormen onderscheiden. 
Het ligchaatn dezer dieren wordt door eene weeke en 
steeds vochtige huid bedekt, waaraan de spieren bevestigd 
zijn, en in welke of op welke veelal eene kalkachtige afscheiding 
plaats heeft. Het uitwendig omkleedsel, hetwelk ook wel 
mantel genoemd wordt (iioezcer eigenlijk slechts een vrij ver- 
lengsel aan de rugzijde dien naam behoort te dragen), om- 
sluit, te gelijk met de ingewanden, ook het zenuwstelsel. 
De centrale doelen van dit zenuwstelsel bestaan uit knoo- 
pen, die of eenen ring om den slokdarm vormen of meer 
verspreid liggen, maar nooit in eene reeks aan de buik- 
zijde achter elkander liggen, zoo als bij de insekteu. De 
weekdieren bieden gewoonlijk eene veel geringere gelijk- 
heid van de regter en linker helft des ligchaams aan, dan 
de, vroeger door ons beschouwde, gelede of de, in het ver- 
volg te behandelen, gewervelde dieren. Vele hebben geen 
van het overige iigchaam afgescheiden hoofd. De zintuigen 
zijn over het geheel weinig ontwikkeld. Bij de meest 
zamengesteldc weekdieren nogtans, bij de Sepiae en andere 
koppootigen, vindt men niet slechts twee, zeer ontwikkelde 
oogen, maar ook beginsels van een gehoorwerktuig. De 
(*) Zie I, Uz. 45 en 238. Bij de op de laatstgenoemde bladzijde 
aangehaalde geschriften van CDVIEU behoort men nog te voegen het, m 
een mij, verder niet bekend tijdschrift, Décade phUosophique, geplaatst 
opstel van dezen beroemden man, waarvan ik een’ afzonderlijken af' 
druk beb voor mij liggen, getiteld: Mémoire sur la structure interne 
et externe et sur les a^fiités des animaux auxquels on a dontie 
Ie nom de Vers. Uit dit opstel, in 1795 in de Soc. d'llisl. nat. va» 
Parijs voorgelezen, blijkt, dat reeds in dat jaar- de klasse der weekdieren 
door CDVIER onderscheiden en even als in zijne latere werken om- 
schreven werd. 
