OVER DE WEEKDIEREN IN HET ALGEMEEN. 13 
He schalen der weekdieren maken door hare verschei- 
denheid in kleur en gedaante geen gering sieraad van de 
■verzamelingen van natuurlijke historie uit. De kennis der 
conchyliologie is voor den geoloog van het hoogste belang, 
daar de versteende en uitgestorvene soorten tot onderschei- 
ding der verschillende lagen gewigtige kenmerken opleveren. 
Hoch daarenboven heeft de kennis der weekdieren voor de 
algenieenephysiologie groote waarde. Aan den vermaarden 
Heenschen dierknndige der vorige eeuw o. f. «üiler komt 
vooral de eere toe, dit gedeelte der natuurlijke geschie- 
denis van eene liefhebberij van verzamelaars lot eene we- 
lensehappelijlje bezigheid van natuurkenners te hebben ver- 
beven ; niet nadruk vermaande hij, dat men in het vervolg zich 
niet bij eene enkele beschouwing van het /mw of de schelp 
bepalen, maar bovenal op een naauwkeurig onderzoek van 
den bewoner moest toeleggen {*). Reeds hadden onze svvam- 
murdam en martimjs lister in Engeland het inwendig zamenstel 
van sommige weekdieren onderzocht. Poli en cdvier maakten 
dit onderzoek tot een hoofdonderwerp hunner veelvuldige 
nasporingen, en zoo werd in de laatste vijftig jaren, en ook 
in onze dagen door de onderzoekingen van delle chiaje, 
owEN en anderen, een vrij en helder overzigt verkregen 
van een, vroeger bijkans onbekend veld der vergelijkende 
ontleedkunde. Dit was een onberekenbaar gewin voor 
deze wetenschap, welke, zoo zij werkelijk op de physio- 
logie eenen gewigiigen invloed zal uitoefenen, geenszins 
lot eenige weinige dierklassen beperkt, maar in de daad 
vergelijkend en algemeen vergelijkend behoort te wezen. 
Sommige weekdieren hebben geen van het ligchaam af- 
gescheiden hoofd. De hoofdmassa van hel zenuwstelsel ligt 
hier met bij of boven den mond, maar, zoo op die plaats ze- 
riuwknoopen gevonden worden, moeten zij in ontwikkeling 
en grootte voor andere zenuwknoopen onderdoen; geene ze- 
*) Zie zijne 
iiiae 1774, 4®. 
Permium terrestrium et fluviatilium Historia. Hau- 
Tora. It, Praefat .p. 1 . 
