TWAALFDE KLASSE. 
SCHELPDIEREN {CONCniFERA) {*). 
Alle tweeschalige weekdieren of schelpdieren vereenigen 
wij met LAMARCK onder eene enkele klasse, welke ook de 
Brachiopoda van ctvier omvat. Het zijn koplooze week- 
dieren, welker mantel steeds min of meer, en dikwerf 
geheel gespleten of in twee platen gescheiden is, en welke 
door ecne tweeschalige schelp bedekt worden. De adem- 
halingswerktuigen zijn uitwendig en liggen of tusschen dep 
mantel en het ligchaam in de gedaante van platen, of in 
de zelfstandigheid van den mantel zelven. 
Het darmkanaal heeft eene zeer verschillende lengte en 
is eng door de overige ingewanden omgeven. De slokdarm 
is kort of er bestaat geen duidelijk afgescheiden slokdarm. 
Gewoonlijk is er eene maag aanwezig, doch bij Liijula is 
het darmkanaal bijkans overal van dezelfde wijdte en ook 
bij Orbkula is de maagvormige verwijding niet aanmerke- 
lijk. Speekselklieren zyn bij de Lamellibraïichiata niet 
aanwezig ; bij de Brachiopoda is het twijfelachtig of eene 
der klierachtige massa’s, die het darmkanaal oingeven, als 
speekselklier beschouwd moet worden (-{-j. Zeer ontwik- 
(*) De algemeene boekwerken over dez.e klasse handelen {jiootendeeh 
tevens over de andere weekdieren en zijn ten decle reeds boven opjje- 
geven. Hiertoe behoort vooral bet groote werk van roti. Vergelijk 
voorts het artikel Couchifera van deshates in TODd’S Cyclopaedia of 
Anatomy and Physiology I, 1836, p. 694 — 716 en R. garner. Op 
the Anatomy of the lameUihranchiale Conchifera^ Transact, of the 
aoolog. Soc. 11, 2 p. 87—101, PI. 18—20. 
(f) Bij Ligula analina vond CDVIER een onderscheid van kleur in 
deze kliermassa’s, hetgeen hem de in het midden liggende, ronde en witte 
klier voor een speekselklier, de zijdelingsche, in vele lobben verdeelde» 
reelbruine voor eene lever deed houden. OwEtf kon dit verschil van 
ö'' 
