WEEKDIEREN. 
105 
ïiemer in wijngeest bewaard waren, naderhand heelt aau- 
getoond, dat hij bij de insnijding den eersten of hersen- 
zenuwknoop niet liad weggenomen 
Het zenuwstelsel der weekdieren staal op zeer verschil- 
lenden trap van ontwikkeling bij de verschillende orden 
en familiën. Als algemeenen typus kan men beschouwen, 
dat er eenc centrale zenuwmassa boven en eene andere onder 
den slokdarm aanwezig is, elk van welke uit twee zijdeling- 
sche deelen bestaat, die of gescheiden blijven of min of 
meerzamenvloeijen tot eenen boven- en eenen onderliggeaden 
knoop. Uit de boven den slokdarm liggende centrale ze- 
nuwmassa of uit de twee zijdelingsche knoopen, als deze, 
zoo als bij Patclla, Ilaliofis, Dulh^m., slechts door eene 
dwarse commissuur boven den slokdarm vereenigd zijn, ont- 
springen de zenuwen der oogen, der voelers en van den 
mond. Aan weêrszijden wordt door een of meer zemnv- 
! I l*erscnachtige cen- 
ee , met de, onder den slokdarm liggende centrale 
massa verbonden. De aldus gevormde zenuwring omgeeft 
den slokdarm en is bij velen kort, doordien de centrale 
eelen naar het voorste gedeelte des ligchaams geplaatst 
n in elkanders nabijheid gebragt zijn ; slechts bij som- 
nngen is die ring zeer lang, gelijk bij de Heteropoda, 
dien de tweede centrale massa ver na achteren ligt. Bij 
vele naaktkieuwigen is de, boven den slokdarm liggende 
enuale zenuwmassa zeer ontwikkeld en de onder den 
okdarin liggende gering; ook bij de Ctenohranchiata is 
de boven den slokdarm liggende, eerste zenuwknoop veel 
grooter dan de naar onder liggende, tweede. Orngrkeerd 
IS bij Ae Pteropoden het bovenste of hersen-zenuwcentrum 
gewoonlijk slechts door eene dw^arse commissuur boven 
den slokdarm vervangen. Uit de onder den slokdarm lig 
gende, centrale zenuwmassa, die uit eene min of meer 
( ) SCHWEIGGER, ^atursesclt i j i 
62i), (Ï30. Thiere, S. 
