162 
CL. XllI, MOLLUSCA. 
ORDO lil. Cephalopoda. 
Mollusca capite distinclo, organis locomotionis, tenlacu- 
lis sive brachiis, os coronatitibiis. Corpus sacciforrae, an- 
licc apcrluiii. Scxus distincli. Rcspiralio branchialis, Ani" 
malia omnia marina, leslacea aut nuda. 
Koppootigen. Deie dieren verloonen xekere sporen van 
een inwendig kraakbeenig skelet. In den kop vindt 
men bij de meesten, xoo aks bij Sepia, Loligo en Octo- 
pus, eenen kraakbeenigen ring, door welks opening de 
slokdarm loopt en waarvan het bovenste deel den herscn 
knoop bedekt, bet onderste de gehoorwerktuigen beval, 
en de zijdelingsclie, breede en komvormig uitgehooide dee- 
len de oogen opnemen. De oogbollen worden van voren 
beschermd door twee langwerpige, kraakbeenige platen, welke 
met haar grondstuk aangehecht zijn aan den kraakbeenigen 
ring en overigens zich vrij over de gemelde holten uit- 
strekken. Bij de Sepiao is daarenboven een driehoekig 
kraaltbeen digt bij den ring aanwezig, waarvan de punt 
naar dezen ring, het grondstuk naar de armen gekeerd is, 
en waaraan zich de spieren der armen inhechten. Bij Sepia 
en Loligo vindt men nog twee kraakbeenige platen op 
den rug, en, aan elke zijde des ligchaams, een langwerpig 
plat kraakbeen, hetwelk de zijdelingsche uitbreidingen van 
den mantel of de vinnen ondersteunt (*). Bij den Nautilus 
is alleen een kraakbeen in den kop aanwezig, hetgeen 
onder den slokdarm ligt, maar dezen niet ringvormig omsluit. 
cn zich aan weerszijden naar den trechter verlengt. De 
oogen, die bij dit geslacht op steeltjes ter zijde van den kop 
geplaatst zijn, worden door dit kraakbeen niet beschermd. 
liet hoofd dezer weekdieren is rond en breed en door 
cene insnoering, even als door eenen hals, van het lig- 
chaam afgezonderd. Rondom den mond staan bij de 
meesten acht of tien armen j bij Nautilus daarentegen 
meerdere vliezige, inwendig doorboorde, kokervormige aan 
hangsels, waarin geringde, voor uittrekking en intrekking 
(’) Zie c. A. scnoiTZE in meckel’s Archio fiir die Phtjsioloi’ie I'’ 
818, S. 334—338, Tal), IV, fig. 1. 
