104 
CL XIU. MOLLUSCA. 
kels bedekt is. In den mantelzak lif?scn de meeste inge- 
wanden (met uitzondering der kieuwen) in cene eigene 
holte, welke van die der kieuwen, die zich door den trech- 
ter naar buiten opent, afgescheiden is. 
De ademhalings-werktuigen zijn twee of vier kieuwen, 
welke, kegelvorinig toegespitst, schuins naar boven loopen, 
en in den grond van den zak, welke ni den trechter uit- 
loopt, (eene of twee aan weerszijden) gelegen zijn. Zij han- 
gen hieraan een vleeschachtigen, uitspringenden rand vast. 
on bestaan uit vliezige, in den rand ingekorvene blaadjes, 
die elk met afzonderlijke steeltjes aan dien uitspringenden 
rand bevestigd zijn. Bij diegenen, welke slechts twee kieu- 
wen bezitten, ligt aan den grond van elke kieuw een ader- 
lijk hart; bij den Nautilus, die vier kieuwen bezit, zijn 
deze twee aderlijke harten niet aanwezig. Aan de groole 
adcrstaniiuen, die het aderlijk bloed naar de kieuwen voe- 
ren, liggen sponsachtige, gewoonlijk bruingeel gekleurde 
aanhangsels, bun del sge wijze vereenigde en somtijds ver- 
deelde blinde foUicnli, welke wij reeds boven als nieren 
vermeld hebben (biz. 97). De holten, w.aariii deze aderen 
ligrcreiij worden door water omspoeld, hetgeen door afzon- 
derlijke openingen in de kieuwholte daartoe den vrijen 
toegang heeft. 
De geslachlsdeclen liggen bij beide geslachten in den 
grond of het achtereinde van den zak der ingewanden. 
Het ovarium is bij allen enkelvoudig, hoezeer bij velen 
twee eijerleiders aanw'ezig zijn, die alsdan echter uit één 
kort, gemeenschappelijk kanaal ontspringen. Deze eijerslok 
bestaat, uit cenen zak met dikke wanden, waaraan van 
binnen de cijeren, in eigene kapsels omslolen, door steeltjes 
zijn vaslgehechl. Tot afscheiding van hetoinkleedsel dereijc- 
ren dient een klierachtig deel, hetgeen bij Ocio/jzts rondom ei- 
ken eijerleider ligt. of de wanden zelve van den eijerleider 
zijn naarhet uiteinde toe door een klierachtig weefsel, hetgeen 
tot dezelfde afscheiding dient, verdikt. Eene of twee, uil vele 
plaatjes bestaande klieren, die echter bij Octopus ontbreken, 
zijn zonder verbinding met den eijerleider bij de vrouwelijk® 
voorwerpen aanwezig, en scheiden waarschijnlijk een uitwen 
dig hulsel of cene kleverige stof af, waardoor de eijeren aan 
elkander worden vastgehecht. Do zaadbal bij de mannetjes 
komt grootelijks met den eijerslok in uitwendige gedaante eo 
