184 
GEWERVELDE DiEREK. 
zenuwzelfstandighekl onder twee wijzigingen. Scheikundig 
onderzoek heeft tot nog toe geen belangrijk venschil tns- 
schen beide aangeioond; alleen zoude de eene minder vet, 
eene weekerc eiwitstof en meer water bevatten. Deze 
is van cene graauwe kleur en neemt meer bloedvaten op 
dan de andere, welke wit is en merg%clfstmidighcid ge- 
noemd wordt (Vergel. boven I. bl. 13). Deze benaming 
en die van baslzelfslmdigheid {substanim cgrHcalis) is van 
de onderlinge plaatsing dezer twee zelfstandigheden in de 
hersenen ontleend, waar over bet geheel de wille zeifslan- 
digheid door de grijze omgeven wordt. In het geheele 
rtiggemerg daarentegen is de zoogenoemde baslzelfslandig- 
heid naar binnen gelegen. 
Bij de gewervelde dieren kan men over hel algemeen 
twee zenuwstelsels onderscheiden, een voor het plantaar- 
dige, een ander voor het dierlijke leven, hoezeer ook vele 
ongewervelde dieren, gelijk wdj vroeger deden opmerken, 
reeds een begin van deze afscheiding vertoonen (-]-). Van 
den anderen kant is hij eenige gewervelde dieren dejter- 
vus sympalhkiis weinig ontwikkeld en wordt ten deele 
door den vagtis vervangen. Do zenuwen van het plant- 
aardige leven verzamelen zich in onregelmatige, platte of 
ronde ligchamen, die men zeniiwknoopen noemt. Dezenuw- 
takken vormen hier vele netten of vlechten, welke vooral 
do bloedvaten omgeven. liet geheel is zonder symmetrie. 
Tegelijk met de grootere ontwikkeling van het ze- 
nuwstelsel, worden ook de zintuigen hij dc gewervelde 
dieren volkotnener. Vier van dezelve, het gezigt-, ge- 
hoor-, reuk- en smaakwerktuig, liggen in het voorste ge- 
deelte van den kop, in beenigc holten omslolen en be- 
schermd. Het reukorgaan, dal door een geplooid slijmvlies 
gevormd wordt, waarover zich de takjes van het eerste 
hersen-zenuwpaar verspreiden, is bij de meeste visschengc- 
(*) Joni*, Chemische Tabellen des ThleireichSf S. 73. 
(fj Zie Iwvcn I, bl. 328, tl, bl. 104. 
