VISSCHEN. 
25S 
tiende zennwpaar (de nervus trigeminns en n. vagus). 
De gelaalzenuw, die door vele schrijvers aan de vissehen 
onizegd wordt, schijnt door den operculaireii lak des vijf- 
den paars hij de heenige vissehen vertegenwoordigd te 
worden. Van de drie bijzondere zintnigzenuw-paren is bij de 
ineeste vissehen datderoogen bet meest ontwikkeld. De oog- 
zennwen ontspringen uit de holie lobben, die de middel 
hersenen uitmaken, en zijn aan haren oorsprong door dwarse 
bundels verbonden. Bij de Plagiostonien komt een chiasma 
of eene doorkruising der vezels voor, maar bij de bee- 
nige vissehen liggen de twee zenuwen kruiselings op 
elkander, zoodal die, welke van de regte zijde ontspringt 
naar het linkeroog, die van de linkerzijde daarentegen 
naar het regteroog loopt. Daar , waar deze zenuwen over 
elkander heengaan, zijn zij door geene zenuwvezels verbon- 
den, zoodat men ze ongesclionden van elkander kan af- 
zonderen en omslaan. De reukzenuw heeft, als er geen 
knobbel voor de halfronden der groote hersenen ligt, der- 
gelijk eene zwelling aan haar einde, onmiddellijk vóór den 
ingang in het reukorgaan, zoo als bij Gadus, Silurus, de 
meeste Cyprini en bij de Plagioslomen. De gehoorzenuw 
ontspringt digtbij het vijfde paar, uit het verlengde merg. De 
n. vagus ontspringt met twee wortels uit het verlengde merg; 
de achterste wortel is de aanzienlijkste en het verlengde merg 
heeft hier somtijds, zoo als bij Cyprinus, eene aanzienlijke 
zwelling {lohus nervi vagi) (^). Deze zenuw gaat den n. trige- 
vninus meestal in dikte nog te boven ; hare lakken loopen 
vooral naar de kieuwbogen, maar verder ook naar den slok- 
darm, do maag. hel hart, de zwemblaas en, bij Torpedo en 
Malnpferurus electricus, naar deelcctrische organen. Voorts 
ontspringt uit den luigus eene zenuw, die in de lengte * (*) 
moiré sur Ie syst. nerveux tlu Burbenu, Mémoires de la Soc. d’Uist. 
nat. de Strasbourg II, 1835 eri H. fiTANNIüS Das perijiherische ISer- 
nensysiem der Fisclie. Mit 5 Sleinlafcin. Itosloclc 1849, 4°, 
(*) Zie eene afbectrlinf;, die E. n. webcr daarvan gegeven heeft, in 
MEcnr.i.’s Archiv 1827, Tal). IV, fig. 2C. 
