KRUIPENDE DIEREN. 
445 
(Ier liagedissen cü zeeschildpadden hebben eene lederach- 
tige schaal ; bij andere schildpadden is de schaal harder 
en bevat meer koolstofzuren kalk, minder echter dan het 
ei der vogels. De vliezige schaal beslaat bij de ineeslcn 
uit vele lagen van zeer fijne vezels, of uit onderscheidene 
vliezen van verscliillcnd weefsel. 
In bet bevruchte ei van de kikvorseben is het eerst de 
merkwaardige klieving of regelmatige verdeeling van den 
dojer waargenomen (^), welke het ontslaan van het embryo 
voorafgaat en die wij bij verscheidene ongewervelde die- 
ren en bij de visschen reeds vermeld hebben, en welke 
ook bij het ei der zoogdieren voorkomt. In de ontwikke- 
ling der dieren, die lot deze klasse beboeren, is een 
merkwaardig verschil ; de kruipende dieren, die eene 
gladde huid bezitten en aanvankelijk door kieuwen ademen 
of met de longen ook levens kieuwen hebben (dipnoa), 
komen met de visschen in de ontwikkeling van het embryo 
overeen, daar er noch amnion noch allantois gevormd 
wordt (zie boven bl. 228). Bij de monppnoa daarentegen, 
d. i. bij diegenen, welke van den beginne af door longen 
ademen en nooit kieuwen bezitten, zoo als de slangen, 
hagedisachtige dieren en schildpadden, vormt or zich bij 
hel embryo, even als bij dat der vogels en zoogdieren, een 
onmion en eene allantois. Bij de dipnoa is geen van den 
buik afge.snoerde, uitwendige dojerzak aanwezig ; het dier 
verlaat het ei in nog zeer onvolkomen toestand als larve 
zonder ledematen en met uitwendige kieuwen, en de onl- (*) 
(*) Prévost et BOMAS, Aan. des Sa. nat. II. 1824, p. ItO. Zieook 
RDscoNf, Dévetoppemeut de la Grenouille commune, Milaii 1820, 4“.^ 
!>• 10. Pl. 2, fij. 3. Voor liet ovenjje vindt men reed.s bij vroegere 
Waarnemers cenige blijken, dat bun bet verschijnsel niet geheel ont- 
snapt was, hoezeer zij er eene andere voorstelling van hadden, dan 
later door PRÉvosT en jiümas gegeven werd ; zie h. v. swammsrdam 
d. nat. Tab. 48, f. 6, 8. Vergelijk over de veranderingen van 
1'et ei en de bevruchting bij kikvorseben eene onlangs in het licht ge- 
Saven V'crbandeling van G. wewport, Philos. Transact. 1851. Part 1, 
169_242. 
