KRUIPENDE DIEREN. 
455 
zich daar in takken en verspreidt zich over de plooijen van 
het slijmvlies. Bij sommige kruipende dieren zijn er bij 
de uitwendige neusgaten kraakbeenige deelen en lagen van 
spiervezels, die deze openingen kunnen verwijden en ver- 
naauwen 
Al de kruipende dieren hebben twee oogen. Zij zijn 
bij de meeste, vooral bij de slangen, klein in vergelijking 
met de grootte van het ligchaam ; bij de kikvorschen ech- 
ter, bij de Gecko’s en het kameleon zijn zij groot. Bij 
sommigen worden zij door de huid bedekt; bij Proteus 
is de huid hier slechts weinig verdund, en de prikkel 
des lichts schijnt, volgens de proefnemingen van ruwolphi, 
weinig werking op dit dier te oefenen. Bij de slangen en 
bij het geslacht Qbcko zijn mede geene oogleden, maai- 
de huid loopt, dunner en doorschijnend wordende, over de 
voorste oppervlakte van den oogbol heen en vormt met 
het bindvlies, dat de oogbol het naast omgeeft, eene kap- 
sel, welke door het traanvocht wordt bevochtigd (f). Bij 
de overige kruipende dieren zijn er drie oogleden aanwe- 
zig, waarvan een loodregt geplaatst is aan den binnenhoek 
van het oog, aan de achterzijde van de twee horizontale 
oogleden. Dit derde ooglid [membrana nictitans) en het 
onderste zijn dikwerf meer bewegelijk, dan hel bovenste. 
Met dit derde ooglid is eene bijzondere traanklier {glan- 
<iula Ilarderi), even als bij de vogels, verbonden. De 
oigenlijke traanklier, die aan den buitenkant van den oog- 
bol ligt, is dikwerf zeer groot, vooral bij de schildpadden, 
t^e gedaante van den ooghol wijkt gemeenlijk zeer van den 
*'ogelmatigen bolvorm af. Bij de schildpadden en de meeste 
^agedisachtige dieren vindt men in het voorste gedeelte (*) 
(*) Zie over het reukorgaan bij de kruipende dieren, a . scarpa, 
•^^lütomicae Disquisilloiies de Audiiu et Olfactu p. 75, 76; verge- 
bjk ook BLAiNVlllE Principes d’Anat. comp. I, p. 324 — 330. 
(t) Vergelijk over de traanklieren van de slangen J. ClOOüET in 
^^>n. du Mus. d'UisU nat., VII, 1822, p. 62—84, PI. II. 
