844 
ZOOGDIEREN. 
schen uiLspringendc lijnen ligt, zoo opgenomen, dal cene 
voor- en achtcrwaarlsche beweging verhinderd is, terwijl 
de onderkaak, bij het verscheuren van dierlijk voedsel, 
voornamelijk met kracht opgetild en nedergedrukt moet 
worden. Bij de knaagdieren is de knokkel langwerpig, in 
dezelfde rigling als do lange afmeting der onderkaak, en 
wordt door eene ruime, vlakke holle onder hel juk- 
heen-uitwas van het slaapheen opgenomen ; bij hen glijdt 
de onderkaak met gemak naar voren en achteren, het- 
geen hij het knagen van hun voedsel de hoofdheweging 
wezen moest. Bij de herkaauwende dieren, eindelijk, is 
do gewrichlsgroeve zeer vlak, de knokkel dwars en plat, 
en de onderkaak smaller dan de bovenkaak ; door al deze 
bijzonderheden wordt de zijdelingsche beweging der onder- 
kaak gemakkelijk gemaakt. Aan deze verschillende wijzi- 
ging der geleding beantwoordt ook de inrigting der spieren. 
Zoo hebben b. v. de verscheurende dieren eene zeer sterke 
slaapspier, die bij de meeste knaagdieren weinig ontwik- 
keld is; bij de herkaauwende dieren is de buitenste spier 
van den wiggcbeensvleugel {musculus pterygoideus exlernus) 
bijzonder sterk (*). 
.Met uitzondering der echte of vleeschelende celacea heb- 
ben alle zoogdieren speekselklieren; zij zijn des te meer 
ontwikkeld, hoe langer de spijzen gekaauwd worden, meer 
bij de kruidetende dan bij de verscheurende dieren. Bij 
den mensch zijn aan weêrszijden drie speekselklieren aan- 
wezig. De oorklicr {glandula parolis) ligt achter den op" 
klimmenden lak der onderkaak ; hare uitlozingsbuis 
slenontanus^ loopt dwars over de kaauwspier, doorboort 
de trompetterspier, en opent zich in de mondholte, in de 
nabijheid van de maaltanden van de bovenkaak. Deze klier 
is groot bij hel paard, bij de herkaauwende dieren, bij 
de dikhuidigen, bij den bever cn de kunguroos; klein, 
(*) Vergelijk cdvier, Legons d’ Anat. oomp. III, p, 20 — 60; tiedE- 
MASN, Zoologie, I, .S. 251, 2.';2. 
