1056 
CL. XVU. MAMMALIA. 
Homo 1,. (Denles incisivi 
4 . , 1 — I 
molares 
Sp. Homo sapiens 1. (Nosce te ipsuin). 
Hoezeer de mensch als zedelijk en redelijk wezen ver 
Loven de dieren verheven is, kan men echter, wan- 
neer men op zjjn ligchaainsbouw let, geene kenmerken 
vinden, die hem van de klasse, waartoe hij hier gehragt 
wordt, zouden afscheiden. De mensch onderscheidt zich 
van de dieren door een rcgtstandigen gang, waartoe zelfs 
de meest met hem in ligchamelijk maaksel overeenstem- 
mende apen ongeschikt zijn, cn welke bij hem de reni- 
go natuurlijke is, waardoor hij het vrij gebruik zijner 
handen behoudt. Zijtie hand is onbelemmerder in de be- 
weging der vingers en wordt voor hem een werktuig der 
werktuigen, gelijk aristoteles haar noemde. De hersenen 
hebben een groot overvvigt over de zenuwen en het rugge- 
inergj een gevolg hiervan is de groote oravang van den 
menschelijljen schedel in betrekking tot het aangezigt; 
de mensch heeft den grootslen gelaatsboek. 
De mensch onderscheidt zich verder van de dieren door 
de spraak. Alle, ook de minst beschaafde volken bezit- 
ten eene taalj zij is het ligchaam der inenschelijke rede, 
woorden zijn beelden van inenschelijke gedachten j de 
taal is dus den mensch evenzeer eigen als het verstand, 
maar kan even als het verstand ontwikkeld, nitgebreid 
en beschaafd worden Door haar bezit de mensch eene 
geschiedenis, eene overlevering van ervaring; eene voort- 
gaande opvoeding, die zich door deze overlevering mede- 
deelt aan opvolgende geslachten. 
Daar de mcnscli meer dan eenig ander sckepscl over den gansclien 
aardbol verspreid is, zijn er ook talrijkcr verscheidenheden van het 
men.schelijk geslacht die, ten deele althans, uil het klimaat en de 
levenswijze kunnen verklaard worden. Met verschil tussclien de 
volkstammen heeft vooral betrekking oj) den vorm van den schedel, 
op de kleur der huid en den aard der haren, De vijf stammen van 
BlCMENB4Cn {Vnfietos caucasia, «longolica, nelkiopica, americann 
et malaica) omvatten al deze afwijkingen niet. De natuurlijke ge- 
schiedenis geeft onzes oordeels geene gronden aan de hand om on- 
derseheidene mensekensoorten aan te nemen; eene andere vra-ag 
