INLEIDING. 
welke die krachteu werken. De kennis van dit verbazend 
groot geheel noemden de ouden physica, cn beschouwden 
haar als een deel dier wijsbegeerte, welke zij cene w'e- 
tensehap van de goddelijke cn menschclijke dingen, cn 
van derzelver oorzaken genoemd hebben. Hoezeer deze 
wetenschap één is even gelijk de natuur, die haar ondei- 
werp uitmaakt, zoo heeft echter hare uitgebreidheid aan 
den eenen, en de beperktheid van het menschelijk ken- 
vermogen aan den anderen kant, eene verdeeling dcrzclve 
noodzakclijk gemaakt. De grenzen der onderscheidene na 
luurkundige wetenschappen zijn echter, uithoofde van der- 
zciver onderling verband, moeijeiijk juist te bepalen; en, 
welken weg men ook insla, men zal immer zwarigheden 
ontmoeten, die uit den aard der zaak onvermijdelijk zijn. 
De natuurkundige wetenschappen hebben of betrekking 
op de natuur cn hare onderscheidene voortbrengsels op 
zich zelven beschouwd, of zij leeren ons die voortbreng- 
sels zoo aanwenden, dat zij tot ons gebruik verstrekken 
en aan onze behoeften dienstbaar zijn. Deze laatste noemt 
men praldische, de eerste theoretische natuurkundige we- 
tenschappen. Tot de praktische natuurkundige wetenschap- 
pen behooren vooral de Landhuishoudkunde cn Techno- 
logie, en zij berusten op de bespiegelende gedeelten, wier 
waarheden hier slechts toegepast worden, volgens het bij- 
zonder doel, hetgeen men daarmede beoogt. Men kan 
haar daarom ook toegepastc natuurkundige wetenschap- 
pen noemen. De zuivere of theorelischo natuurkundige 
wetenschappen zijn velerlei. Hiertoe behooren de nalnur- 
kunde, de scheikunde, de natuurlijke geschiedenis. Het- 
geen deze wetenschappen kenmerkt en van elkander onder- 
scheidt, ligt minder in de voorwerpen, die tot haar gebied 
behooren, dan wel in de wijze van beschouwen, in de 
verschillende rigling van hel onderzoek. De metalen, de 
zouten, de aardsoorten behooren evenzeer tot het gebied 
der scheikunde als tol dat der Baluurlijkc geschiedenis ; 
maar de scheikundige onderzoekt in al deze dingen sleclUs 
