28 ^ 
INLEIDING. 
voudige dieren, waar het geheele ligchaam uit eene gelijk- 
soortige massa bestaat (de polypen b. v.) is eigenlijk geene 
afzonderlijke darmbuis aanwezig. Het ligchaam is eenvoudig 
uitgehooid, en de binnenvlakte is van hetzelfde maaksel 
als de buitenste oppervlakte. Daarom kan men ook zulke 
dieren omkeeren, even als men den vinger van een’ hand- 
schoen doet, zonder dat zij sterven ; de voeding gaat on- 
gehinderd voort. Zulke dieren zijn geheel darmbuis, af- 
gezonderde, zelflerende magen. Ook in verrigling stemt 
de huid met de darmbuis^ vliezen overeen, De huid 
oefent eene opslorping uit, die met de opslorping der 
darmbuis te vergelijken is; en er beeft op de geheele 
inwendige oppervlakte van het darmkanaal eene uitwa- 
seming plaats, die met die der huid overeenkomt, en 
bij hare vermindering toeneemt. 
Bij sommige, zeer eenvoudige diersoorten is er in het 
darmkanaal slechts ééne opening, welke de spijzen op- 
neemt en de uitwerpselen doorlaat. Bij de overige zijn 
deze tw'ee openingen gescheiden. 
De chyl of het voedingsvocht door de spijsvertering 
voortgebragt, wordt bij vele dieren onmiddellijk in het 
vormweefsel van het geheele ligchaam uitgestort, en dient 
alzoo tot voeding der verschillende dcelen. Bij anderen 
word het gemengd met een nog meer veredeld voedings- 
vocht, het bloed namelijk, hetgeen in een stelsel van vaten 
rondloopt, welke beweging omloop (circulatio) geheeten 
wordt. De vaten, die dit vocht naar de deelen toe 
bewegen, noemt men slagaderen; aderen daarentegen 
die, welke het van de deelen naar het middelpunt van 
den omloop terug voeren. Deze beweging wordt gewoon- 
lijk versterkt en geregeld door een of meer spierachtige 
organen, waaraan men den naam van hart geeft. Maar 
de chyl is niet voldoende, om het aderlijk bloed te ver- 
nieuwen, en daaraan het vermogen te geven, om de dee- 
Icn te voeden. Het moet in aanraking met de dampkrings- 
lucht gebragt zijn, en daardoor veranderd worden, alvorens 
