48 
INLEIDING. 
(Ie bewerktuiging ook bij een gewerveld dier wezen kan, 
heeft ons in de laatste jaren het ontleedkundig onder- 
zoek van Amphioxus lanceolatus geleerd. Dat deze kleine 
visch in zamengesteldheid van bewerktuiging door vele in- 
sekten en weekdieren ver wordt overtroffen, kan bij eenc 
onbevooroordeelde beschouwing niet worden ontkend. 
Wij zullen derhalve in de opvolging der klassen dit 
denkbeeld van grondvorm der bewerktuiging ten grond- 
slag leggen en ons alzoo wachten van afte scheiden hetgeen 
door natuurlijke overgangen verbonden is. Wij vangen 
met de gestraalde dieren aan, omdat in dezen typus de 
bewerktuiging op den laagsten trap slaan blijft, en zelfs 
de volkomenst bewerktuigde straaldieren door een groot 
ja door het grootst aantal der gelede dieren en weekdie- 
ren in zamengesteldheid der bewerktuiging, in verschei- 
denheid van verrigtingen, in veelsoortig genot des levens 
overtroffen worden. Of wij daarop de gelede dieren of 
de weekdieren laten volgen, is in zekeren zin onverschillig. 
De natuur heeft de wezens niet in eene enkele opklim- 
inende reeks geschapen. Ware dit het geval, dan zoude 
noodwendig een enkele typus in de bewerktuiging van allen 
heerschen ; zelfs in de afdeelingen (klassen, orden en fami- 
liëu), die tot eenen enkelen typus behooren, kunnen wij 
zulk eene eenvoudige opklimming der bewerktuiging niet 
aannemen. De volkomensle visch sluit zich niet door de 
naaste verwantschap aan de onvolkomenste kruipende die- 
ren; de meest zamengestelde vogel niet aan het onvolko- 
menste zoogdier. Het was een schoone droom van den 
beminnelijken wijsgeer bo.vnet, dat al de wezens eene onaf- 
gebroken kelen vormden, dat allen zonder sprongen door 
onmerkbare overgangen te zamen hingen (^). ’t Geen latere 
ontdekkingen geleerd hebben, heeft niet altijd de gapin- 
gen aangevuld, maar dikwerf nieuwe, vroeger ongekende 
( ) ContemplatioH de la nature. Oeuvres d’Hisl. naturelle et de 
Philosophie de cn. bonnet. Tomé VU. Neachatel 1781. 8°. p. 51-55 
en elders. 
