160 
SÏEKELHÜIDIGEN. 
bij de Disposilio stjsteimlica), bij Ilolothuria binnen den 
kalkachligen ring, waaraan zich de overlangsche spieren 
hechten. Vijf hoofdzcnuwstammen loepen langs de vaten, 
die met den ambulacralen toestel te zamen hangen ^). 
Van bijzondere zintuigen bij de stekelhuidigen is weinig 
te vermelden. Bij de zeesterren ontdekte eubenberg aan 
het einde der stralen naar de buikvlakte een rood stipje, 
dat door eenen kring van kalkachtige verhevenheden om- 
geven is en hetgeen hij als een oog beschouwt. Bij voor- 
werpen, die in wijngeest bewaard zijn, verdwijnt het pig- 
ment en is alzoo de aanwezigheid dezer stipjes niet wel 
te erkennen ; ook kunnen er soorten zijn, welke deze 
oogstipjes niet bezitten *). Foebes heeft vijf dergelijkc 
stipjes bij de zeeklillen op de bovenvlakte ontdekt, 
welke op even zoo vele vijfhoekige plaatjes liggen, die 
met de vijf grooterc plaatjes, waarop de uiteinden der 
eijerleiders liggen, afwisselen. Bij de zeesterren zoowel 
als bij de zeeklitten loopt elke der vijf hoofdzenuwen tot 
aan deze stipjes door en eindigt onder dezelve; een lens- 
vormig, doorschijnend ligchaam is echter noch bij de eerste, 
noch bij de laatstgenoemde dieren waargenomen -|-). De 
ambulacrale buisjes en de voelertjes rondom den mond 
kunnen als zeer gevoelige deelen waarschijnlijk tot de last- 
werktuigen gebragt worden. 
Tot de bewegingswerktuigen der stekelhuidigen beboe- 
ren de reeds vermelde zoogenoemde pootjes of voelertjes, 
de ambulacrale buizen, door welker toedoen deze dieren 
kruipen; zij bezitten spierachtige vezels in hare wanden; bij 
Echinus zag valentin dwarse en overlangs loopende bundels, 
en in het zuignapje aan het eind dier buizen straalvormig® 
vezels ; en uit deze spiervezels en geenszins uit aanvoer en 
*] Mülier’s Arcliiv 1841, p. 1 — 13, Tab. f. 
t) öj'e Akalephen des rotlien Meeres, S. 32 — 34, Tab. Vlll, 
11 , 12 . 
§) Vergel, vaieniin p. 11, 100 1.1. Tab. U, fig. 12, Tab. IX, b 
188—190. 
