116 
KLASSE DER RADERDIBRTJES. 
met de haren, die daaraan bevestigd zijn, een zintuig, dat ziel» 
het best met eenen voeler of spriet laat vergelijken. 
Ter zijde van den spijsverterings-toestel liggen binnen 
in de raderdiertjes twee, in de lengte verloopende kanalen 
met celligc Avanden, welke door korte, met trilharen bekleede 
zijtakken (de zoogenaamde trilorganen) met de ligchaams- 
holte in vrije gemeensehap staan, en met hun aehterste uit- 
einde, of onmiddellijk of door middel van eene gemeenschap- 
pelijke, meest zamentrekbare blaas in de cloaka uitmonden. 
EHRENBERG Held deze zijkanalen voor testes, de zamen- 
trekbare blaas voor een zaadblaas; tegenwoordig echter kan 
het wel niet twijfelachtig meer ziju, dat deze opvatting on- 
juist is. Deze toestel vormt waarschijnlijk een afscheidings-or- 
gaan, gelijk men zulks bij zeer vele, welligt bij alle wormen 
aantreft, en Avelke ook dikwijls even cens, zoo als bij de 
Trematoda en TuThellaria, in den vorm van kanalen met 
trilharen voorzien, ontwikkeld is (*). 
Bvenzoo weinig als de zij delingsche kanalen der raderdiertjes 
tot den geslachtstoestel behooren, zijn de deelen, die door 
EHRENBERG als tot het zenuwtoestcl behoorende, opgegeven 
worden, wezentlijk zenuwen en gangliën. Daar, waar zich een 
zoodanige toestel duidelijk kennen laat, bestaat dezelve overal 
uit een ongepaard, hier en daar eenigzins in twee lappen 
verdeeld ganglion, boven den keelkop gelegen, van welk een 
aantal zenuw'cn naar voren, in de kopschijf, en naar ach- 
teren uitstralen, zonder echter ooit eenen ring rondom den 
kcelkop te vormen. De oogen, die somtijds zeer duidelijk 
eene lens bevatten, zijn bestendig met deu bovengeuoemdeu 
zenuwknoop in naauwen zamenhang. 
(*) üewoonlijk beschouwt men deze inrigtingen onder den naam 
van watervaatstelsel als ademhalings-werktuigen, ten onregte echter 
naar het mij voorkomt. (Hiertoe behooren ook de zoogenaamde strik- 
vormige klieren dor regenwormen en de zijdelingsche klieren der 
bloedzuigers, van her hoeven, bladz. 245). Zelfs de waarneming 
van coHN, dat de contractiele blaas niet alleen water uitstoot maar 
ook opneemt, schijnt mij niet voldoende om de (uitsluitend) tot de 
ademhaling dienende verrigting van dezen toestel te bewijzen. 
