KLASSE EER SCHELPDIEREN. 
{CONCHIFERA.) 
(van dëk hoeven, II. bladz. 34.) 
Over de klasse der sclielpdieren, vermelden wij in de eerste 
plaats, eene uitstekende verhandeling van ddvernoy, sur Ie 
système nerveux des MoUusques acephales, . welke met talrijke 
afbeeldingen in de 3£e‘m. de l’ Acad. des Scienc T. XXIV, 
1853 verschenen is. Wat het zoogenaamde watervaatstelsel 
der schelpdieren aangaat, is het door nieuwere onderzoekingen, 
voornamelijk door die van levdig, (müller’s Archiv für 
Anat. und Physiol. 1855. S. 65) wederom' zeer twijfelachtig 
geworden of men hetzelve als eenen van het bloedvaatstelsel 
afgescheidenen toestel mag beschouwen. Er bestaan wel is waar 
aan sommige plaatsen van het ligchaam bjj deze dieren poriën, 
welke met trilharen bezet zijn en naar de inwendige deelen 
voeren, maar deze poriën hebben gemeenschap met het bloed- 
vaatstelsel, hetwelk, gelijk bekend is, niet overal van eigen 
wanden, voorzien is. 
Vergelijk verder over den bloedvaattoestel der zoetwatermos- 
selen: a. rengarden, de anadoni. vasorum sijsiemate. Eissert. 
inaug. Dorpat 1853 en Kebee, Beitrage zür Anatomie und 
P/iysiologie der TFeichthiere. Königsberg 1851. 
De wijze der paarlvorming (II blz. 13) is in de laatste 
jaren door DE filifpi (müller’s Archiv. ƒ. Anal. u. Phys. 
1856. S. 251) en küchenmeister (t. a. p. S. 269) onder- 
zocht geworden. Volgens deze schrijvers schijnt het, dat deze 
vormingen zeer algemeen als concentrische omkorstingen van 
parasiten ontstaan, welke in den mantel der schelpdieren in- 
dringen, hu eens van ingewandswormen [Bistoma duplicatum, 
volgens FiLiEPj) dan weder van een parasitischen acarus {Atax 
volgens küchenmeister). 
Over de geslachtsvoortplanting der schelpdieren (bladz. 39) 
handelen lacaze-duthiers in de Annal. des Sc. natur. 1864. 
