RADliRDIEKTJES. 
226 
vormig deel, met twee zijdelingsche, hoornachlige kaken 
gewapend. Leeuwenhoeck, baker en fontana zagen dit deel 
voor een hart aan en deszelfs toeknijpende en opendoende 
beweging, gelijk de eerstgemelde waarnemer het zoo juist 
uitdrukt (* * * (§) ), werd door hen voor zamenlrekking en uit- 
zetting van het hart gehouden, waarbij fontana zijne ver- 
wondering te kennen geeft, dat deze beweging van den 
wil des diers afhankelijk is. De zijdelingsche kaken duiden 
eene gelijkvormigheid met de gelede dieren, de insekten 
en schaaldieren aan, en sommige schrijvers hebben zelfs 
gemeend, de raderdiertjes als zeer eenvoudig bewerktuigde 
schaaldieren te kunnen beschouwen (f). Over het geheel 
wordt door de tusschenvoeging dezer dieren, tusschen de 
ingewandswormen en gelede wormen, de naaste verwant- 
schap en natuurlijke plaats der klasse niet aangewezen; 
maar bij de wijze, waarop men de klassen op elkander Iaat 
volgen, blijft altijd veel willekeur over, daar de verwant- 
schappen niet door eene enkele opklimmendc reeks kunnen 
worden voorgesteld. 
De zijdelingsche kaken vertoonen zich onder twee vor- 
men. Bij de meesten bestaan zij uit twee beenen; het 
achterste dient als een steel, ter aanhechting der kaauw- 
spieren; het voorste gaat onder oenen stompen of regten 
hoek dwars naar binnen, en eindigt in eene enkele punt 
of in verscheidene tanden, wanneer dit deel breeder en 
vingervormig ingekorven is. Bij andere raderdieren hebben 
de kaken de gedaante van twee naar elkander met het 
voetstuk toegekeerde stijgbeugels, waarop dwars twee of 
meer tanden liggen, die van den buitensten boog ont- 
springen (Sj. 
Naast den slokdarm liggen twee groote ovale blazen, 
(*) Sevende vervolg der Brieven. Delft 1702, 144ste Missive- 
bl. 405. 
(t) Zoo oordeelde reeds KIIZSCH in 1824 over liet geslacht iïr«e7rJO»«*- 
(§) Zie EHREJSBERC Zwr Erhennlniss der Organisation in de/* 
Richtung des Meinsten Banmes. Berlin 18.32, S. 46 — 51. Tab. IV. 
